همکاریهای بینالمللی تانزانیا؛ مسیر تازهای برای توسعه اقتصادی
تانزانیا در سالهای اخیر تلاش کرده است از ظرفیت همکاریهای بینالمللی برای تقویت رشد اقتصادی، جذب سرمایه خارجی، توسعه زیرساختها، بهبود خدمات سلامت و گسترش تجارت منطقهای و جهانی استفاده کند. در رویکرد اقتصادی و سیاست خارجی این کشور، همکاری با دولتها، سازمانهای بینالمللی، نهادهای مالی توسعهای و بخش خصوصی، نقش مهمی در تأمین منابع و اجرای پروژههای توسعهای دارد. وزارت امور خارجه تانزانیا نیز دیپلماسی اقتصادی را یکی از محورهای اصلی سیاست خارجی این کشور معرفی کرده است.
سرمایهگذاری خارجی؛ یکی از محورهای اصلی همکاریها
جذب سرمایهگذاری خارجی برای تانزانیا تنها به افزایش ورود سرمایه محدود نمیشود؛ بلکه این کشور به دنبال جذب پروژههایی است که بتوانند به ایجاد اشتغال، انتقال فناوری، توسعه تولید داخلی، افزایش صادرات و تقویت زنجیرههای ارزش کمک کنند.
بر اساس دادههای منتشرشده از سوی Tanzania Investment and Special Economic Zones Authority – TISEZA، تعداد پروژههای سرمایهگذاری ثبتشده در تانزانیا از ۲۵۲ پروژه در سال ۲۰۲۱ به ۹۱۵ پروژه در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است. ارزش سرمایهگذاری مصوب نیز در همین دوره از حدود ۳٫۷ میلیارد دلار به ۱۰٫۹۵ میلیارد دلار رسیده است. البته اجرای واقعی پروژهها و تبدیل سرمایهگذاریهای مصوب به اشتغال و تولید، به شرایط اجرایی و تکمیل پروژهها بستگی دارد.
توسعه زیرساخت؛ پایهای برای تجارت و رشد صنعتی
زیرساختهای حملونقل، انرژی، بنادر، راهآهن، جادهها و ارتباطات دیجیتال، از مهمترین زمینههای همکاری بینالمللی تانزانیا به شمار میروند.
موقعیت تانزانیا در ساحل اقیانوس هند و دسترسی آن به بنادر مهم، این کشور را به مسیر مهمی برای تجارت کشورهای شرق و مرکز آفریقا تبدیل کرده است. به همین دلیل، توسعه بنادر، کریدورهای حملونقل و اتصال مناطق داخلی به مراکز تجاری میتواند نقش مهمی در کاهش هزینههای لجستیک و افزایش ظرفیت صادراتی تانزانیا داشته باشد.
در چارچوب همکاریهای بینالمللی، پروژههایی در زمینه توسعه بندر، انرژی پاک، اتصال شبکههای برق، حملونقل شهری و زیرساختهای دیجیتال مورد توجه قرار گرفتهاند. اتحادیه اروپا نیز در همکاری با تانزانیا، حوزههایی مانند توسعه بندر دارالسلام، بهبود کریدورهای حملونقل، انرژیهای تجدیدپذیر و اتصال منطقهای برق را در دستور کار قرار داده است.
حوزهای مهم در همکاریهای توسعهای
بخش سلامت نیز یکی از حوزههای مهم همکاری تانزانیا با شرکای خارجی است. این همکاریها میتواند شامل تأمین مالی پروژههای درمانی، توسعه زیرساختهای بهداشتی، تقویت نظام مدیریت سلامت، آموزش نیروی انسانی، کنترل بیماریهای عفونی و افزایش دسترسی به خدمات درمانی باشد.
در سال ۲۰۲۶، تانزانیا و ایالات متحده تفاهمنامهای درباره همکاری چندساله در بخش سلامت امضا کردند. طبق گزارش رویترز، این توافق بر توسعه خدمات سلامت، پیشگیری از بیماریهای عفونی و تقویت زیرساختها و مدیریت نظام سلامت تمرکز دارد. اجرای چنین توافقهایی میتواند فرصتهایی را برای شرکتهای فعال در حوزه تجهیزات پزشکی، دارو، آزمایشگاه، فناوری سلامت و خدمات مهندسی ایجاد کند.
تجارت بینالمللی و توسعه بازارهای جدید
تانزانیا تلاش میکند روابط تجاری خود را با کشورهای مختلف گسترش دهد و از ظرفیت عضویت در چارچوبهای منطقهای مانند جامعه شرق آفریقا – EAC و جامعه توسعه جنوب آفریقا – SADC برای افزایش تجارت استفاده کند.
همکاریهای بینالمللی در حوزه تجارت میتواند به شکل برگزاری نشستهای تجاری، اعزام هیئتهای اقتصادی، توافقهای دوجانبه، ایجاد ارتباط میان اتاقهای بازرگانی، توسعه زنجیرههای تأمین و تسهیل صادرات و واردات انجام شود.
برای نمونه، تانزانیا در سال ۲۰۲۶ همکاریهای خود با رواندا را در حوزههای تجارت، حملونقل، انرژی و زیرساخت مورد تأکید قرار داد. همچنین سفارت تانزانیا در ترکیه در سپتامبر ۲۰۲۶ برنامهای را برای معرفی فرصتهای تجاری و سرمایهگذاری این کشور برگزار کرد که بر تقویت روابط تجاری، جذب سرمایه و توسعه همکاریهای بخش خصوصی تمرکز داشت.
نقش سازمانهای بینالمللی در توسعه تانزانیا
سازمانهای بینالمللی و نهادهای مالی توسعهای میتوانند از طریق تأمین مالی، مشاوره فنی، آموزش، انتقال دانش و آمادهسازی پروژهها، به اجرای برنامههای توسعهای تانزانیا کمک کنند.
در ژوئن ۲۰۲۶، سازمان توسعه صنعتی ملل متحد، UNIDO، و دولت تانزانیا یک برنامه پنجساله برای توسعه صنعتی فراگیر و پایدار امضا کردند. این برنامه با هدف حمایت از اجرای Vision 2050 و ایجاد همکاری میان دولت، بخش خصوصی، نهادهای مالی و شرکای توسعهای طراحی شده است.
همچنین برنامه سرمایهگذاری Tanzania Investment Growth Facility مجموعهای از پروژههای اولویتدار در حوزههایی مانند انرژی، زیرساخت شبکه برق، آب، جادهها، بنادر، لجستیک، صنایع، اقتصاد آبی و انرژیهای تجدیدپذیر را معرفی کرده است.
فرصتهای همکاری برای شرکتهای ایرانی
گسترش همکاریهای بینالمللی تانزانیا میتواند فرصتهایی را برای شرکتهای ایرانی در حوزههای مختلف ایجاد کند، از جمله:
-
صادرات ماشینآلات و تجهیزات صنعتی؛
-
تجهیزات کشاورزی و سیستمهای آبیاری؛
-
تجهیزات پزشکی و آزمایشگاهی؛
-
دارو و محصولات سلامتمحور؛
-
تجهیزات برق و انرژی؛
-
مصالح ساختمانی و فناوریهای عمرانی؛
-
خدمات فنی و مهندسی؛
-
فناوری اطلاعات و راهکارهای دیجیتال؛
-
بستهبندی، صنایع غذایی و زنجیره سرد؛
-
مشارکت در پروژههای زیرساختی و صنعتی.
شرکتهای ایرانی برای ورود موفق به بازار تانزانیا باید علاوه بر بررسی تقاضای بازار، موضوعاتی مانند قوانین واردات، الزامات ثبت محصول، استانداردها، شیوه پرداخت، هزینه حملونقل، انتخاب شریک محلی و ساختار قرارداد را نیز ارزیابی کنند.
جمعبندی
همکاریهای بینالمللی تانزانیا در حوزههای سرمایهگذاری، زیرساخت، سلامت و تجارت بخشی از مسیر این کشور برای توسعه اقتصادی و افزایش نقش آن در اقتصاد منطقهای آفریقا است. این همکاریها میتوانند به تأمین مالی پروژهها، انتقال فناوری، توسعه زیرساخت، افزایش ظرفیت تولید، بهبود خدمات عمومی و گسترش ارتباطات تجاری کمک کنند.
برای شرکتهای خارجی، از جمله شرکتهای ایرانی، بازار تانزانیا میتواند زمینههایی برای صادرات، سرمایهگذاری مشترک، تأمین تجهیزات، انتقال فناوری و مشارکت در پروژههای توسعهای فراهم کند؛ البته شناسایی فرصت مناسب و بررسی دقیق شرایط حقوقی و تجاری، پیش از هرگونه اقدام ضروری است.
