صادرات کالا و خدمات تانزانیا در سال منتهی به ژوئیه ۲۰۲۶ با رشد ۱۶.۵ درصدی به حدود ۱۹.۹۹ میلیارد دلار رسید؛ رقمی که نشاندهنده افزایش درآمدهای ارزی این کشور و رشد فعالیتهای صادراتی در بخشهایی مانند طلا، محصولات تولیدی و خدمات است.
بر اساس دادههای منتشرشده در گزارش بررسی اقتصادی ماهانه بانک تانزانیا (Bank of Tanzania) برای اوت ۲۰۲۶، ارزش صادرات کالا و خدمات تانزانیا به ۱۹,۹۸۵.۸ میلیون دلار افزایش یافته است.
این رشد در حالی اتفاق افتاده که صادرات کالا نیز عملکرد قابل توجهی داشته و در همین دوره با ۲۰.۷ درصد افزایش به حدود ۱۱.۹۵ میلیارد دلار رسیده است.
رشد صادرات تانزانیا در سال منتهی به ژوئیه ۲۰۲۶
عملکرد صادراتی تانزانیا در این دوره را میتوان یکی از نشانههای افزایش فعالیت این کشور در تجارت منطقهای و بینالمللی دانست.
بر اساس آمار بانک مرکزی تانزانیا:
| شاخص | سال منتهی به ژوئیه ۲۰۲۶ |
|---|---|
| صادرات کالا و خدمات | ۱۹.۹۹ میلیارد دلار |
| رشد کل صادرات | ۱۶.۵٪ |
| صادرات کالا | ۱۱.۹۵ میلیارد دلار |
| رشد صادرات کالا | ۲۰.۷٪ |
| صادرات طلا | ۵.۶۷ میلیارد دلار |
| رشد صادرات طلا | ۳۷.۴٪ |
| صادرات محصولات تولیدی | ۲.۲۲ میلیارد دلار |
| رشد محصولات تولیدی | ۴۶٪ |
این ارقام نشان میدهد که رشد صادرات تانزانیا فقط به یک بخش محدود نبوده و در کنار مواد معدنی، بخش تولید و خدمات نیز در درآمدهای خارجی کشور نقش داشتهاند.
طلا همچنان یکی از مهمترین موتورهای صادرات تانزانیا
طلا همچنان مهمترین بخش صادرات کالایی تانزانیا محسوب میشود.
در سال منتهی به ژوئیه ۲۰۲۶، درآمد صادرات طلای تانزانیا با ۳۷.۴ درصد رشد به حدود ۵.۶۷ میلیارد دلار رسید.
این رقم معادل حدود ۴۷.۴ درصد از درآمد صادرات کالاهای تانزانیا بوده است. افزایش ارزش صادرات طلا تا حد زیادی تحت تأثیر قیمتهای مطلوب بینالمللی این فلز قرار داشته است.
اهمیت طلا برای تجارت خارجی تانزانیا نشان میدهد که بخش معدن همچنان جایگاه مهمی در تأمین ارز و صادرات این کشور دارد.
رشد ۴۶ درصدی صادرات محصولات تولیدی
یکی از نکات قابل توجه در آمار جدید صادرات تانزانیا، رشد سریع محصولات تولیدی (Manufactured Goods) است.
ارزش صادرات محصولات تولیدی در سال منتهی به ژوئیه ۲۰۲۶ با ۴۶ درصد افزایش به حدود ۲.۲۲ میلیارد دلار رسید. بر اساس گزارشهای اقتصادی، محصولاتی مانند آهن و فولاد، شیشه و منسوجات در این افزایش نقش داشتند.
این روند از منظر تجارت و سرمایهگذاری اهمیت دارد، زیرا افزایش صادرات محصولات تولیدی میتواند نشاندهنده حرکت بخشی از اقتصاد تانزانیا از صادرات مواد اولیه به سمت تولید، فرآوری و ارزش افزوده باشد.
برای شرکتهای خارجی نیز چنین روندی میتواند اهمیت بیشتری برای حوزههایی مانند ماشینآلات صنعتی، تجهیزات تولید، فناوری فرآوری، بستهبندی و لجستیک ایجاد کند.
صادرات محصولات سنتی تانزانیا نیز ادامه دارد
بخش دیگری از صادرات تانزانیا را محصولات کشاورزی و صادرات سنتی تشکیل میدهند.
در سال منتهی به ژوئیه ۲۰۲۶، صادرات سنتی تانزانیا در مجموع ۱۴.۹ درصد افزایش یافت و به حدود ۱.۶۳ میلیارد دلار رسید.
در میان این محصولات:
- تنباکو حدود ۵۸۸.۶ میلیون دلار
- بادام هندی حدود ۴۷۹.۳ میلیون دلار
- قهوه حدود ۳۹۶ میلیون دلار
درآمد صادراتی ایجاد کردند.
این آمار اهمیت بخش کشاورزی را در تجارت خارجی تانزانیا نشان میدهد و همچنین ظرفیتهایی را برای توسعه فرآوری، بستهبندی، زنجیره سرد، حملونقل و صادرات محصولات کشاورزی مطرح میکند.
خدمات و حملونقل؛ بخش مهم دیگری از صادرات تانزانیا
رشد صادرات تانزانیا تنها مربوط به کالاها نیست.
درآمدهای حاصل از صادرات خدمات در سال منتهی به ژوئیه ۲۰۲۶ به حدود ۸.۰۳ میلیارد دلار رسید.
در بخش خدمات، درآمدهای گردشگری و حملونقل اهمیت ویژهای داشتند. درآمدهای سفر به حدود ۴.۲۹ میلیارد دلار رسید، در حالی که درآمدهای حملونقل با رشد ۲۹.۷ درصدی به حدود ۳.۲۲ میلیارد دلار افزایش یافت. افزایش درآمد حملونقل با رشد حجم محمولههای ترانزیتی مرتبط دانسته شده است.
این موضوع با توجه به موقعیت جغرافیایی تانزانیا و نقش بنادر و کریدورهای حملونقل آن در اتصال کشورهای شرق و مرکز آفریقا، اهمیت ویژهای دارد.
رشد صادرات چه معنایی برای اقتصاد تانزانیا دارد؟
رسیدن صادرات کالا و خدمات تانزانیا به حدود ۲۰ میلیارد دلار، اهمیت این کشور را در تجارت منطقهای و بینالمللی بیشتر میکند.
رشد صادرات محصولات تولیدی در کنار افزایش صادرات طلا و درآمدهای خدماتی نشان میدهد که ساختار درآمدهای خارجی تانزانیا دارای چندین بخش مهم است.
از سوی دیگر، افزایش صادرات به معنای حذف چالشهای تجاری نیست. در همین دوره، واردات کالا و خدمات نیز ۱۸.۳ درصد افزایش یافت و به حدود ۲۰.۸۱ میلیارد دلار رسید. در نتیجه، کسری حساب جاری تانزانیا در سال منتهی به ژوئیه ۲۰۲۶ به حدود ۲.۴ میلیارد دلار رسید.
بنابراین، توسعه صادرات با ارزش افزوده بالاتر، افزایش ظرفیت تولید داخلی و تقویت زنجیرههای تأمین داخلی همچنان از موضوعات مهم برای تجارت خارجی تانزانیا محسوب میشود.
فرصتهای تجاری جدید در بازار تانزانیا
رشد صادرات میتواند برای شرکتهای فعال در حوزه تجارت بینالمللی نیز اهمیت داشته باشد.
افزایش تولید و صادرات در بخشهایی مانند معدن، کشاورزی، صنایع تولیدی، فرآوری مواد غذایی و حملونقل میتواند تقاضا برای تجهیزات، فناوری و خدمات تخصصی را افزایش دهد.
از جمله حوزههایی که میتوانند برای همکاری تجاری مورد توجه قرار گیرند عبارتاند از:
۱. ماشینآلات و تجهیزات صنعتی
افزایش تولید داخلی میتواند تقاضا برای ماشینآلات خطوط تولید، تجهیزات فرآوری و تجهیزات صنعتی را افزایش دهد.
۲. صنایع غذایی و کشاورزی
تانزانیا ظرفیت قابل توجهی در تولید محصولات کشاورزی دارد و توسعه فرآوری، بستهبندی و زنجیره سرد میتواند به افزایش ارزش صادرات کمک کند.
۳. معدن و فرآوری مواد معدنی
با توجه به سهم بالای طلا در صادرات، تجهیزات معدنی، فرآوری و فناوریهای مرتبط با معدن میتوانند بخشی از فرصتهای همکاری باشند.
۴. حملونقل و لجستیک
رشد درآمد حملونقل و افزایش حجم محمولههای ترانزیتی، اهمیت توسعه زیرساختهای لجستیکی، انبارداری، حملونقل و تجهیزات بندری را بیشتر میکند.
۵. فناوری و انتقال دانش فنی
حرکت به سمت تولید و صادرات محصولات با ارزش افزوده بیشتر، نیاز به فناوری، آموزش نیروی انسانی و انتقال دانش فنی را افزایش میدهد.
اهمیت صادرات تانزانیا برای شرکتهای ایرانی
برای شرکتهای ایرانی که به دنبال توسعه بازار در آفریقا هستند، افزایش فعالیت صادراتی تانزانیا میتواند از منظر توسعه بازار، تأمین تجهیزات و همکاری صنعتی مورد توجه قرار گیرد.
ایران در حوزههایی مانند:
- ماشینآلات و تجهیزات صنعتی
- صنایع غذایی و کشاورزی
- تجهیزات فرآوری
- محصولات پتروشیمی
- مواد اولیه صنعتی
- تجهیزات بستهبندی
- خدمات فنی و مهندسی
- فناوری و انتقال دانش فنی
ظرفیتهایی دارد که میتواند در قالب همکاریهای B2B با شرکتهای تانزانیایی بررسی شود.
با این حال، ورود موفق به بازار تانزانیا نیازمند شناسایی دقیق محصول، مشتری، الزامات واردات، قیمت رقابتی، استانداردها و شبکه توزیع محلی است.
