بندر لامو در کنیا با ورود یک کشتی کانتینری با پرچم ایران و تخلیه حدود ۵۲۰۰ واحد کانتینری معادل ۲۰ فوت (TEU)، یکی از مهم‌ترین رکوردهای خود را در زمینه جابه‌جایی کانتینر ثبت کرده است.
کشتی MV Hamouna با طول حدود ۳۶۶ متر و متعلق به شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران (IRISL)، در سوم اکتبر ۲۰۲۶ وارد بندر لامو شد. این کشتی در مجموع حدود ۱۴۵۰۰ TEU کانتینر حمل می‌کرد که حدود ۵۲۰۰ TEU آن برای تخلیه در لامو اختصاص داشت.
این میزان تخلیه، بالاترین حجم کانتینری است که تاکنون از یک کشتی در بندر لامو تخلیه شده و نشان‌دهنده افزایش توان این بندر برای پذیرش کشتی‌های بزرگ و تبدیل‌شدن به یک مرکز مهم ترانشیپمنت و تجارت منطقه‌ای در شرق آفریقا است.
MV Hamouna؛ یک کشتی بزرگ ایرانی در مسیر تجارت آفریقا
MV Hamouna با طول ۳۶۶ متر، یکی از بزرگ‌ترین کشتی‌هایی است که در سال ۲۰۲۶ در بندر لامو پهلو گرفته است.
این کشتی تحت مدیریت Islamic Republic of Iran Shipping Lines (IRISL) فعالیت می‌کند و ورود آن به لامو اهمیت ویژه‌ای برای روابط تجاری و حمل‌ونقل دریایی ایران و شرق آفریقا دارد.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، کشتی پس از عبور از حدود ۱۴ مایل دریایی در کانال شرقی بندر، با موفقیت در اسکله لامو پهلو گرفت.
پس از تخلیه، بخشی از این کانتینرها قرار است از طریق کشتی‌های کوچک‌تر Feeder به مقصدهای دیگر در منطقه منتقل شوند. این فرآیند همان مدل Transshipment است که می‌تواند به تقویت جایگاه لامو در زنجیره تأمین شرق آفریقا کمک کند.
چرا رکورد ۵۲۰۰ TEU برای بندر لامو مهم است؟
بندر لامو از زمان آغاز فعالیت خود در سال ۲۰۲۱ به دنبال افزایش سهم خود در تجارت دریایی شرق آفریقا بوده است.
به گفته مقامات Kenya Ports Authority (KPA)، ورود MV Hamouna و تخلیه بیش از ۵۰۰۰ TEU برای نخستین بار، نشان می‌دهد که زیرساخت‌های بندر توانایی پذیرش کشتی‌های بزرگ‌تر و حجم بالاتر محموله را پیدا کرده‌اند.
در سال‌های اخیر تجهیزات جدیدی نیز به بندر اضافه شده است. KPA سه جرثقیل مدرن کانتینری را در لامو مستقر کرده که برای شرایط باد منطقه طراحی شده‌اند و توانایی سرویس‌دهی به کشتی‌هایی با ظرفیت بیش از ۱۸ هزار TEU را دارند.
این توسعه می‌تواند لامو را در رقابت با سایر بنادر منطقه‌ای، به‌ویژه برای عملیات ترانشیپمنت، تقویت کند.
همزمانی رکورد بندر لامو با پروژه ۱۶ میلیارد دلاری دانگوته
رکورد جدید بندر لامو در شرایطی ثبت شده که یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های صنعتی شرق آفریقا نیز در همین منطقه وارد مرحله اجرایی شده است.
در ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶، مراسم آغاز ساخت پروژه Dangote East Africa Petroleum Refinery and Petrochemicals SEZ در شهرستان لامو برگزار شد.
این پروژه با سرمایه‌گذاری حدود ۱۶ میلیارد دلار طراحی شده و ظرفیت پالایش آن حدود ۷۰۰ هزار بشکه نفت خام در روز خواهد بود. بر اساس برنامه اعلام‌شده، ساخت پروژه حدود ۴۰ ماه زمان خواهد برد و هدف آن راه‌اندازی تا حدود سال ۲۰۳۰ است.
این پالایشگاه قرار است علاوه بر محصولات پالایشی، در بخش‌های پتروشیمی و زیرساخت‌های مرتبط با انرژی نیز فعالیت داشته باشد و بازارهای کنیا و سایر کشورهای شرق آفریقا را هدف قرار دهد.
لامو؛ از بندر تجاری تا مرکز انرژی و لجستیک شرق آفریقا
ترکیب دو تحول مهم یعنی افزایش ظرفیت بندر لامو و سرمایه‌گذاری عظیم دانگوته در بخش انرژی می‌تواند اهمیت اقتصادی این منطقه را افزایش دهد.
بندر لامو بخشی از کریدور LAPSSET است؛ کریدوری که با هدف ایجاد اتصال زیرساختی و تجاری میان کنیا و کشورهای شرق و شمال آفریقا توسعه یافته است.
افزایش توانایی بندر در پذیرش کشتی‌های بزرگ می‌تواند زمینه را برای افزایش فعالیت‌های:
- حمل‌ونقل دریایی
- ترانشیپمنی
- انبارداری
- خدمات لجستیکی
- حمل‌ونقل زمینیخدمات بندری
- تأمین تجهیزات صنعتی
- خدمات زنجیره تأمین
فراهم کند.
گزارش‌های اخیر نیز تأکید دارند که KPA، بندر لامو را برای پشتیبانی از سرمایه‌گذاری‌های بزرگ زیرساختی، از جمله پروژه پالایشگاه دانگوته، در حال تجهیز و توسعه می‌داند.
🇮🇷 فرصت جدید برای تجارت ایران و شرق آفریقا
رکوردشکنی MV Hamouna فقط یک اتفاق بندری نیست؛ بلکه از منظر تجارت ایران و آفریقا نیز اهمیت دارد.
حضور یک کشتی تحت مدیریت IRISL در بندر لامو و انتقال بخشی از محموله آن به بازارهای منطقه‌ای نشان می‌دهد که ظرفیت‌های حمل‌ونقل دریایی می‌توانند نقش مهمی در اتصال ایران به بازارهای شرق آفریقا ایفا کنند.
برای شرکت‌های ایرانی فعال در حوزه‌های مختلف، توسعه بنادر و کریدورهای تجاری شرق آفریقا می‌تواند فرصت‌هایی در زمینه:
صادرات کالا → حمل دریایی → ترانشیپمنت → توزیع منطقه‌ای
ایجاد کند.
به‌ویژه کالاهایی مانند محصولات پتروشیمی، مواد شیمیایی، تجهیزات صنعتی، ماشین‌آلات، مصالح ساختمانی، محصولات معدنی و برخی کالاهای مصرفی می‌توانند از توسعه زیرساخت‌های لجستیکی منطقه منتفع شوند.
ترانشیپمنت؛ فرصت مهم لامو برای بازارهای منطقه
یکی از نکات مهم این خبر، Transshipment کانتینرهای MV Hamouna است.
همه کانتینرهای کشتی برای بازار داخلی کنیا نیستند. بخشی از محموله در بندر لامو تخلیه شده و سپس می‌تواند توسط کشتی‌های کوچک‌تر به مقصد بازارهای دیگر منتقل شود.
این مدل باعث می‌شود یک بندر صرفاً در نقش دروازه واردات و صادرات یک کشور فعالیت نکند، بلکه به یک مرکز توزیع منطقه‌ای تبدیل شود.
در صورت تداوم جذب خطوط کشتیرانی بزرگ و افزایش حجم ترانشیپمنت، لامو می‌تواند نقش بیشتری در شبکه لجستیکی شرق آفریقا پیدا کند.
ارتباط پروژه دانگوته با آینده انرژی شرق آفریقا
پروژه پالایشگاه دانگوته نیز می‌تواند ساختار بازار انرژی منطقه را تحت تأثیر قرار دهد.
این پالایشگاه با ظرفیت برنامه‌ریزی‌شده ۷۰۰ هزار بشکه در روز، برای تأمین فرآورده‌های نفتی کنیا و سایر بازارهای شرق آفریقا طراحی شده است. هدف اصلی پروژه، افزایش ظرفیت پالایش داخلی و کاهش وابستگی منطقه به واردات فرآورده‌های نفتی عنوان شده است.
همچنین کشورهای مختلف شرق آفریقا از جمله تانزانیا، اوگاندا، رواندا و بوروندی در مراسم آغاز پروژه حضور یا نمایندگی داشتند؛ موضوعی که نشان‌دهنده اهمیت منطقه‌ای این سرمایه‌گذاری است.
نکات کلیدی خبر:
- شاخص مقدار
- نام کشتی MV Hamouna
- اپراتور IRISL
- طول کشتی ۳۶۶ متر
- ظرفیت محموله کشتی حدود ۱۴,۵۰۰ TEU
- تخلیه در لامو حدود ۵,۲۰۰ TEU
- رکورد بالاترین تخلیه از یک کشتی در بندر لامو
- محل Lamu Port, Kenya
- پروژه مرتبط Dangote East Africa Refinery
- سرمایه‌گذاری پالایشگاه حدود ۱۶ میلیارد دلار
- ظرفیت پالایش ۷۰۰ هزار بشکه در روز
- هدف راه‌اندازی حدود ۲۰۳۰
منابع بندری، ظرفیت کشتی و رکورد ۵۲۰۰ TEU را تأیید کرده‌اند. اطلاعات پروژه پالایشگاه نیز توسط منابع مختلف از جمله Reuters و Associated Press گزارش شده است.
اهمیت این خبر برای شرکت‌های ایرانی
رشد زیرساخت‌های بندری در شرق آفریقا یک پیام مهم برای صادرکنندگان ایرانی دارد: بازار آفریقا فقط به تقاضای کالا محدود نمی‌شود؛ مسیر دسترسی به بازار نیز در حال توسعه است.
برای شرکت‌های ایرانی که به دنبال ورود به کنیا، تانزانیا و سایر بازارهای شرق آفریقا هستند، بررسی مسیرهای دریایی، هزینه حمل، بنادر مقصد، ترانشیپمنت و شبکه توزیع منطقه‌ای باید بخشی از استراتژی صادرات باشد.
از این منظر، تحولات بندر لامو می‌تواند در کنار توسعه بنادر دارالسلام، مومباسا و سایر مراکز لجستیکی شرق آفریقا مورد توجه صادرکنندگان قرار گیرد.
