ترافیک کانتینری تانزانیا در شرایطی ۱۶.۹ درصد افزایش یافته که رشد فعالیت‌های تجاری و افزایش واردات، به بهبود عملکرد درآمدی سازمان درآمد تانزانیا (TRA) نیز کمک کرده است.
بر اساس گزارش جدید Tanzania Revenue Authority (TRA)، این سازمان در سه‌ماهه نخست سال مالی ۲۰۲۶/۲۷ موفق شد ۱۰.۶۵ تریلیون شیلینگ تانزانیا درآمد جمع‌آوری کند؛ رقمی که ۱۰۷.۴۹ درصد هدف تعیین‌شده ۹.۹۱ تریلیون شیلینگی را پوشش می‌دهد. این میزان نسبت به ۸.۹۶ تریلیون شیلینگ در دوره مشابه سال قبل نیز ۱۸.۸۱ درصد افزایش داشته است.
یکی از عوامل مؤثر بر این عملکرد، افزایش حجم تجارت و رشد ترافیک کانتینری بوده است.
رشد تجارت و افزایش ترافیک کانتینری
طبق اظهارات کارشناسان اقتصادی در گزارش منتشرشده توسط Daily News، ارزش واردات تانزانیا در این دوره به ۸۹.۷۷ تریلیون شیلینگ رسیده که نشان‌دهنده رشد ۳۳.۶۶ درصدی نسبت به دوره مشابه است.
همزمان، ترافیک کانتینری نیز ۱۶.۹ درصد افزایش یافته است. این افزایش نشان‌دهنده رشد جریان کالا از مسیر بنادر و افزایش فعالیت‌های تجاری در اقتصاد تانزانیا است.
رشد کانتینری را می‌توان در کنار توسعه زیرساخت‌های بندری تانزانیا، به‌ویژه بندر دارالسلام، بررسی کرد؛ بندری که یکی از مهم‌ترین دروازه‌های تجاری این کشور و مسیر دسترسی به بازارهای کشورهای محصور در خشکی شرق و مرکز آفریقا محسوب می‌شود.
بندر دارالسلام؛ یکی از محرک‌های تجارت منطقه‌ای
بندر دارالسلام طی سال‌های اخیر شاهد افزایش قابل‌توجه حجم کالا و ترافیک کانتینری بوده است.
بر اساس داده‌های منتشرشده در سال ۲۰۲۶، طی ماه‌های ژوئیه ۲۰۲۵ تا مارس ۲۰۲۶، بنادر تحت مدیریت سازمان بنادر تانزانیا (TPA) حدود ۱.۰۰۵ میلیون TEU کانتینر جابه‌جا کردند که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲۰.۸۸ درصد افزایش داشته است.
در همین دوره، حجم کل کالاهای عبوری از بنادر TPA نیز به ۲۹.۶۶ میلیون تن رسید که ۲۷.۹۶ درصد رشد را نشان می‌دهد.
این روند، جایگاه بنادر تانزانیا را در زنجیره تأمین شرق و مرکز آفریقا تقویت می‌کند.
رشد درآمدهای گمرکی در کنار افزایش تجارت
رشد ترافیک کانتینری و واردات تنها یک شاخص حمل‌ونقل نیست؛ بلکه می‌تواند مستقیماً بر درآمدهای دولت از محل تجارت خارجی نیز تأثیرگذار باشد.
گزارش‌های مربوط به عملکرد بندر دارالسلام نشان می‌دهد درآمد گمرکی مرتبط با فعالیت‌های بندری در سال مالی ۲۰۲۴/۲۵ به ۱۲.۳۳ تریلیون شیلینگ رسیده که نسبت به ۱۰.۵۵ تریلیون شیلینگ سال قبل، حدود ۱۷ درصد افزایش داشته است.
بنابراین، افزایش حجم کالا و کانتینر در بنادر می‌تواند از طریق افزایش ارزش واردات، عوارض و مالیات‌های تجاری، به تقویت درآمدهای عمومی کمک کند.
فناوری؛ عامل مهم در بهبود فرآیندهای گمرکی
رشد درآمدهای گمرکی تانزانیا تنها به افزایش حجم تجارت مربوط نیست.
سازمان درآمد تانزانیا در سال‌های اخیر استفاده از سیستم‌های دیجیتال را برای مدیریت مالیاتی و گمرکی توسعه داده است.
دو سیستم مهم در این حوزه عبارت‌اند از:
TANCIS
Tanzania Customs Integrated System
این سامانه برای بهبود فرآیندهای گمرکی و دسترسی بهتر به اطلاعات مربوط به تجارت و مؤدیان مورد استفاده قرار می‌گیرد.
IDRAS
Integrated Domestic Revenue Administration System
این سیستم نیز برای مدیریت درآمدهای داخلی و افزایش دسترسی به اطلاعات مالیاتی استفاده می‌شود.
طبق گزارش TRA، در حال حاضر ۸۳ نهاد به IDRAS و ۲۸ نهاد به TANCIS متصل هستند.
استفاده از این سیستم‌ها می‌تواند به افزایش شفافیت، کاهش فرآیندهای دستی و بهبود مدیریت داده‌های تجاری کمک کند.
واردات بیشتر؛ محرک درآمدهای تجاری
افزایش ۳۳.۶۶ درصدی ارزش واردات یکی از مهم‌ترین نکات این گزارش است.
افزایش واردات می‌تواند به معنای افزایش تقاضا برای کالاهای مصرفی، سرمایه‌ای، مواد اولیه و تجهیزات مورد نیاز بخش‌های مختلف اقتصاد باشد.
در عین حال، رشد سریع واردات به این معنا نیست که تمام افزایش درآمد گمرکی صرفاً ناشی از رشد ترافیک کانتینری بوده است.
طبق تحلیل کارشناسان، افزایش فعالیت اقتصادی، گسترش پایه مالیاتی، بهبود مدیریت مالیاتی، مقابله با فرار مالیاتی و استفاده از فناوری نیز در عملکرد درآمدی TRA نقش داشته‌اند.
اهمیت رشد کانتینری برای تجارت منطقه‌ای تانزانیا
رشد ترافیک کانتینری فقط به بازار داخلی تانزانیا محدود نمی‌شود.
بندر دارالسلام به‌عنوان یکی از مسیرهای اصلی تجارت کشورهای محصور در خشکی مانند:
- جمهوری دموکراتیک کنگو
- زامبیا
- رواندا
- بوروندی
- اوگاندا
- مالاوی
- زیمبابوه
عمل می‌کند.
در سال مالی ۲۰۲۵/۲۶، حجم بار ترانزیتی بندر دارالسلام ۱۷ درصد افزایش یافت و به ۱۴.۶۱ میلیون تن رسید. سهم قابل‌توجهی از این رشد مربوط به کالاهای مقصد جمهوری دموکراتیک کنگو بود که با رشد ۳۰ درصدی به ۷.۷۷ میلیون تن رسید.
این آمار نشان می‌دهد رشد تجارت تانزانیا ارتباط مستقیمی با توسعه نقش این کشور به‌عنوان یک هاب لجستیکی منطقه‌ای دارد.
فرصت‌های جدید در بخش لجستیک و زنجیره تأمین
افزایش حجم کانتینرها و کالا می‌تواند تقاضا برای مجموعه‌ای از خدمات لجستیکی را افزایش دهد.
از جمله حوزه‌های بالقوه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- حمل‌ونقل جاده‌ای و ریلی
- انبارداری
- پایانه‌های کانتینری
- تجهیزات تخلیه و بارگیرن
- سیستم‌های مدیریت زنجیره تأمین
- خدمات گمرکی و ترخیص
- لجستیک دیجیتال
- سردخانه و زنجیره سرد
- بسته‌بندی
- حمل‌ونقل چندوجهی
- مدیریت محموله‌های ترانزیتی
توسعه این بخش‌ها می‌تواند به کاهش زمان جابه‌جایی کالا و افزایش رقابت‌پذیری مسیرهای تجاری تانزانیا کمک کند.
🇮🇷 فرصت برای شرکت‌های ایرانی
رشد تجارت و توسعه زیرساخت‌های بندری تانزانیا می‌تواند برای شرکت‌های ایرانی که به‌دنبال ورود به بازار شرق آفریقا هستند نیز قابل توجه باشد.
شرکت‌های ایرانی فعال در زمینه‌های:
ماشین‌آلات و تجهیزات بندری، لجستیک، سیستم‌های نرم‌افزاری، انبارداری، بسته‌بندی، تجهیزات سردخانه‌ای، حمل‌ونقل و خدمات فنی و مهندسی
می‌توانند بازار تانزانیا را از منظر همکاری با شرکت‌های محلی و پروژه‌های زیرساختی بررسی کنند.
از سوی دیگر، افزایش ظرفیت بنادر و بهبود فرآیندهای گمرکی می‌تواند شرایط مناسب‌تری برای صادرکنندگان ایرانی کالا به تانزانیا ایجاد کند؛ البته هزینه حمل، تعرفه، استانداردهای وارداتی، مجوزها و انتخاب خریدار باید پیش از ورود به بازار بررسی شود.
چشم‌انداز تجارت و درآمد گمرکی تانزانیا
روند فعلی نشان می‌دهد که توسعه تجارت، افزایش حجم کانتینری، سرمایه‌گذاری بندری و دیجیتالی‌شدن فرآیندهای گمرکی به‌صورت همزمان در حال تغییر ساختار تجارت خارجی تانزانیا هستند.
در یک طرف، افزایش واردات و جریان کالا موجب افزایش فعالیت اقتصادی و درآمدهای تجاری می‌شود و در طرف دیگر، سرمایه‌گذاری در بندر، تجهیزات و فناوری می‌تواند ظرفیت تانزانیا برای جذب تجارت ترانزیتی منطقه را افزایش دهد.
با این حال، تداوم این روند به عواملی مانند شرایط تجارت جهانی، تقاضای داخلی، قیمت کالاها، هزینه حمل‌ونقل و رقابت میان کریدورهای منطقه‌ای نیز وابسته خواهد بود.
جمع‌بندی
افزایش ۱۶.۹ درصدی ترافیک کانتینری در کنار رشد ۳۳.۶۶ درصدی ارزش واردات، یکی از نشانه‌های افزایش فعالیت تجاری تانزانیا در سال مالی ۲۰۲۶/۲۷ است. همزمان، TRA در سه‌ماهه نخست این سال مالی ۱۰.۶۵ تریلیون شیلینگ درآمد جمع‌آوری کرده که ۱۸.۸۱ درصد بیشتر از مدت مشابه سال قبل است.
رشد بنادر، توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل و استفاده از سیستم‌های دیجیتال گمرکی می‌تواند جایگاه تانزانیا را در تجارت شرق و مرکز آفریقا بیش از پیش تقویت کند.
