بلاگ
همکاری تانزانیا و UNIDO برای توسعه صنایع داخلی؛ برنامه پنج‌ساله با هدف افزایش ارزش افزوده و صادرات
دولت تانزانیا و سازمان توسعه صنعتی ملل متحد (UNIDO) برنامه پنج‌ساله‌ای را برای تسریع توسعه صنعتی، افزایش ارزش افزوده تولیدات داخلی و تقویت ظرفیت صادرات این کشور آغاز کرده‌اند. این برنامه که دوره ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۱ را پوشش می‌دهد، قرار است با مشارکت نهادهای دولتی، بخش خصوصی، سرمایه‌گذاران و شرکای توسعه‌ای اجرا شود.
برنامه مشارکت کشوری (Programme for Country Partnership – PCP) در ۳ نوامبر ۲۰۲۶ طی کنفرانس توسعه صنعتی در شهر دودوما به‌طور رسمی معرفی شد. این توافق پیش‌تر در ۲۲ ژوئن ۲۰۲۶ در وین به امضای طرفین رسیده بود و با اهداف چشم‌انداز توسعه ملی تانزانیا ۲۰۵۰ هم‌راستاست.
بر اساس اعلام UNIDO، چارچوب سرمایه‌گذاری راهنمای این برنامه نزدیک به ۶۷ میلیون دلار برآورد شده است. این منابع قرار است از طریق مشارکت دولت، شرکای توسعه‌ای، منابع مالی اقلیمی و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی بسیج شود.
شش محور اصلی برنامه صنعتی تانزانیا
برنامه PCP بر شش حوزه اصلی تمرکز دارد:
۱. سیاست‌گذاری و حکمرانی صنعتی: تقویت نهادهای مسئول و بهبود سیاست‌ها و چارچوب‌های توسعه صنعت.
۲. زنجیره ارزش و ارزش افزوده داخلی: پیوند دادن تولیدکنندگان مواد خام با صنایع فرآوری و تولید محصولات با ارزش بالاتر.
۳. توسعه مهارت‌ها: ارتقای آموزش‌های فنی و حرفه‌ای و تربیت نیروی انسانی موردنیاز صنایع مدرن.
۴. جذب سرمایه‌گذاری و توسعه صادرات: بهبود فضای سرمایه‌گذاری، افزایش رقابت‌پذیری تولیدکنندگان و گسترش دسترسی به بازارهای صادراتی.
۵. تولید پاک و اقتصاد چرخشی: استفاده کارآمدتر از منابع، کاهش ضایعات و توسعه روش‌های تولید پایدار.
۶. دسترسی به انرژی و بهره‌وری انرژی: بهبود دسترسی صنایع به انرژی قابل‌اتکا و کاهش هزینه‌های تولید از طریق افزایش بهره‌وری.
این برنامه در سرزمین اصلی تانزانیا و زنگبار اجرا خواهد شد و اولویت‌های صنعتی هر دو بخش را در نظر می‌گیرد.
کدام صنایع در اولویت توسعه قرار دارند؟
یکی از محورهای مهم برنامه، استفاده از منابع داخلی برای توسعه صنایع فرآوری است. بخش‌های کشاورزی، دامداری، شیلات، جنگلداری و معدن به‌عنوان منابع تأمین مواد اولیه برای گسترش تولید صنعتی مورد توجه قرار گرفته‌اند.
در این چارچوب، توسعه صنایع غذایی و فرآوری محصولات کشاورزی، صنایع مرتبط با دام و شیلات، فرآوری مواد معدنی، تولید محصولات صنعتی و بهبود زنجیره تأمین داخلی می‌تواند در کانون فرصت‌های جدید قرار گیرد.
هدف اصلی، افزایش سهم فرآوری و تولید داخلی به‌جای اتکای بیش از اندازه به صادرات مواد خام است؛ رویکردی که می‌تواند به ایجاد اشتغال، افزایش درآمد تولیدکنندگان و توسعه صادرات محصولات با ارزش افزوده بیشتر کمک کند.
فرصت‌های تجاری برای شرکت‌های ایرانی
اجرای این برنامه می‌تواند زمینه همکاری شرکت‌های ایرانی با بنگاه‌ها و سرمایه‌گذاران تانزانیایی را در چند حوزه فراهم کند:
- ماشین‌آلات و تجهیزات صنعتی: تأمین خطوط تولید، تجهیزات کارخانه‌ای و ماشین‌آلات صنایع تبدیلی.
- صنایع غذایی و کشاورزی: همکاری در فرآوری قهوه، بادام هندی، محصولات باغی و سایر محصولات کشاورزی.
- صنایع معدنی: تأمین تجهیزات استخراج، خردایش، فرآوری و تولید محصولات معدنی با ارزش افزوده بالاتر.
- بسته‌بندی و لجستیک: توسعه خطوط بسته‌بندی، انبارداری و تجهیزات حمل‌ونقل محصولات صادراتی.
- انتقال فناوری و آموزش: همکاری در زمینه دانش فنی، تعمیر و نگهداری تجهیزات و آموزش نیروی انسانی.
برای شرکت‌های ایرانی، شناخت اولویت‌های صنعتی تانزانیا و ارتباط با نهادهای دولتی، شرکت‌های تولیدی و شرکای محلی می‌تواند نقطه شروع مناسبی برای بررسی پروژه‌های مشترک باشد.
نقش بخش خصوصی در اجرای برنامه
این برنامه به‌عنوان یک چارچوب تحت هدایت دولت طراحی شده است؛ اما مشارکت بخش خصوصی، سرمایه‌گذاران و مؤسسات مالی در اجرای آن اهمیت محوری دارد. دولت تانزانیا قصد دارد از طریق هماهنگی میان نهادهای مختلف، شرایط جذب سرمایه و توسعه کسب‌وکارهای صنعتی را بهبود دهد.
موفقیت برنامه به میزان تبدیل اهداف و منابع پیش‌بینی‌شده به پروژه‌های عملی، تأمین مالی، توسعه زیرساخت‌ها و ایجاد پیوند میان شرکت‌های بزرگ و کسب‌وکارهای کوچک و متوسط وابسته خواهد بود.
جمع‌بندی
برنامه مشارکت کشوری تانزانیا و UNIDO برای سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۱، چارچوبی پنج‌ساله برای توسعه صنایع داخلی، افزایش ارزش افزوده منابع طبیعی و تقویت صادرات این کشور ایجاد می‌کند.
تمرکز بر فرآوری محصولات کشاورزی و معدنی، توسعه مهارت‌های صنعتی، جذب سرمایه‌گذاری و بهبود فناوری تولید، فرصت‌هایی را برای همکاری شرکت‌های خارجی با بخش خصوصی تانزانیا فراهم می‌کند. شرکت‌های ایرانی نیز می‌توانند با بررسی نیازهای صنعتی این کشور، زمینه حضور در پروژه‌های تأمین تجهیزات، انتقال فناوری و توسعه صنایع تبدیلی را ارزیابی کنند.
