بلاگ
رشد گردشگری درمانی در تانزانیا؛ ورود بیماران خارجی بیش از دو برابر شد و کشور به قطب پزشکی شرق آفریقا نزدیک‌تر می‌شود
تانزانیا با توسعه خدمات تخصصی پزشکی و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های درمانی، در حال تبدیل شدن به یکی از مقاصد مهم گردشگری سلامت در شرق آفریقاست. بر اساس یک مطالعه جدید منتشرشده در سال ۲۰۲۶، تعداد بیماران بین‌المللی مراجعه‌کننده به این کشور از ۵٬۷۰۵ نفر در سال ۲۰۲۱ به ۱۲٬۱۸۰ نفر در سال ۲۰۲۵ رسیده است؛ رشدی بیش از دو برابر که ظرفیت اقتصادی صنعت درمان و گردشگری سلامت تانزانیا را برجسته می‌کند.
این مطالعه که توسط دکتر لادیسلاوس باتینولوهو از دانشگاه آزاد تانزانیا انجام شده، سهم تانزانیا از بازار گردشگری درمانی شرق آفریقا را حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد برآورد می‌کند. همچنین ارزش مشارکت اقتصادی مستقیم این بخش حدود ۱۶۶.۵ میلیارد شیلینگ تانزانیا، معادل تقریبی ۷۰ میلیون دلار، تخمین زده شده است.
خدمات تخصصی؛ عامل اصلی افزایش بیماران خارجی
گسترش خدمات تخصصی پزشکی از جمله قلب و عروق، درمان سرطان و پیوند اعضا، از عوامل مهم افزایش مراجعه بیماران خارجی به تانزانیاست.
سرمایه‌گذاری در مراکزی مانند مؤسسه قلب جاکایا کیکوتی (JKCI)، بیمارستان بنجامین مکاپا (BMH) و مؤسسه سرطان اوشن رود (ORCI) به افزایش ظرفیت درمانی کشور کمک کرده است.
این مراکز اکنون خدماتی ارائه می‌کنند که در گذشته برخی بیماران تانزانیایی برای دریافت آن‌ها ناچار به سفر به کشورهای دیگر بودند. در عین حال، بیماران کشورهای همسایه نیز برای دسترسی به خدمات تخصصی، هزینه کمتر و زمان انتظار کوتاه‌تر به تانزانیا مراجعه می‌کنند.
بر اساس داده‌های مورد اشاره در این مطالعه، بیماران از کشورهایی مانند زامبیا، بوروندی، جمهوری دموکراتیک کنگو، کنیا و مالاوی از جمله مراجعه‌کنندگان به مراکز درمانی تانزانیا هستند.
گردشگری درمانی؛ فرصتی فراتر از صنعت سلامت
تأثیر اقتصادی گردشگری درمانی تنها به بیمارستان‌ها و مراکز پزشکی محدود نمی‌شود. بسیاری از بیماران بین‌المللی همراه با اعضای خانواده خود به تانزانیا سفر می‌کنند و در طول دوره درمان و نقاهت به خدمات اقامتی، حمل‌ونقل، غذا و سایر امکانات نیاز دارند.
به همین دلیل، رشد این صنعت می‌تواند به توسعه کسب‌وکارهای هتل‌داری، اجاره اقامتگاه، حمل‌ونقل، خدمات گردشگری و حتی فعالیت‌های تجاری محلی کمک کند.
در این میان، ترکیب خدمات درمانی با گردشگری تفریحی نیز به‌عنوان یک فرصت مطرح شده است. برخی بیماران پس از انجام مراحل درمان، بخشی از دوره بهبودی خود را در مقاصدی مانند زنگبار سپری می‌کنند.
چالش‌های پیش روی تبدیل تانزانیا به قطب پزشکی منطقه
با وجود رشد تعداد بیماران خارجی، مطالعه منتشرشده چند مانع مهم را برای توسعه پایدار گردشگری درمانی در تانزانیا شناسایی کرده است:
- کمبود اقامتگاه‌های مناسب برای بیمارانی که به دوره نقاهت طولانی نیاز دارند.
- محدودیت مراکز مراقبت و خدمات پس از درمان.
- نیاز به دریافت اعتبارنامه‌های بین‌المللی برای بیمارستان‌ها و مراکز تخصصی.
- ضرورت ساده‌سازی فرایندهای اداری و مقررات مربوط به بیماران خارجی.
- نیاز به توسعه خدمات هماهنگی درمان، اطلاع‌رسانی و ارتباط با بیماران بین‌المللی.
پژوهشگران همچنین بر اهمیت تقویت آموزش نیروی انسانی، توسعه خدمات دیجیتال برای پیگیری وضعیت بیماران پس از بازگشت به کشور خود و شفافیت هزینه‌های درمان پیش از سفر تأکید کرده‌اند.
فرصت‌های سرمایه‌گذاری و همکاری برای شرکت‌های ایرانی
رشد گردشگری درمانی تانزانیا می‌تواند زمینه‌های جدیدی برای حضور شرکت‌های ایرانی در بازار سلامت این کشور ایجاد کند. با توجه به ظرفیت ایران در تولید تجهیزات پزشکی، دارویی و ارائه خدمات مهندسی، چند حوزه برای بررسی همکاری تجاری قابل توجه است:
۱. تجهیزات پزشکی و بیمارستانی: تأمین تجهیزات تشخیصی، مانیتورینگ، تجهیزات اتاق عمل و ملزومات مراکز تخصصی.
۲. توسعه مراکز درمانی تخصصی: همکاری در تجهیز، راه‌اندازی و ارتقای مراکز درمان قلب، سرطان، ارتوپدی و خدمات توان‌بخشی.
۳. دارو و محصولات سلامت: بررسی فرصت‌های صادرات دارو، مواد اولیه دارویی و تجهیزات مصرفی پزشکی با رعایت مقررات ثبت و واردات تانزانیا.
۴. اقامتگاه‌های دوران نقاهت: سرمایه‌گذاری در مراکز اقامتی نزدیک بیمارستان‌ها با امکانات مناسب برای بیماران و همراهان آن‌ها.
۵. خدمات دیجیتال سلامت: توسعه سامانه‌های پرونده الکترونیک، مشاوره از راه دور و پیگیری بیماران بین‌المللی پس از درمان.
ورود به این حوزه‌ها مستلزم بررسی مجوزهای وزارت بهداشت تانزانیا، استانداردهای تجهیزات پزشکی، اعتباربخشی مراکز درمانی و شناسایی شرکای محلی است.
جمع‌بندی
افزایش بیش از دو برابری تعداد بیماران بین‌المللی در فاصله سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ نشان می‌دهد تانزانیا در حال تقویت جایگاه خود در بازار گردشگری درمانی شرق آفریقاست.
توسعه خدمات تخصصی پزشکی، افزایش ظرفیت بیمارستان‌ها و جذب بیماران کشورهای همسایه می‌تواند علاوه بر تقویت صنعت سلامت، فرصت‌هایی در بخش‌های اقامت، حمل‌ونقل، تجهیزات پزشکی و خدمات پشتیبان ایجاد کند.
برای شرکت‌های ایرانی فعال در حوزه تجهیزات پزشکی، دارو، خدمات بیمارستانی و فناوری سلامت، بازار تانزانیا می‌تواند زمینه‌ای برای بررسی همکاری‌های تجاری و سرمایه‌گذاری منطقه‌ای باشد.
