بلاگ
تانزانیا و UNIDO برنامه پنج‌ساله توسعه صنعتی را آغاز کردند؛ تمرکز بر تولید داخلی و جذب سرمایه‌گذاری
دولت تانزانیا و سازمان توسعه صنعتی ملل متحد (UNIDO) اجرای یک برنامه پنج‌ساله برای تقویت توسعه صنعتی پایدار و فراگیر را آغاز کرده‌اند. این برنامه با عنوان «مشارکت کشوری» (Programme for Country Partnership – PCP) برای دوره ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۱ طراحی شده و قرار است ظرفیت تولید داخلی، ارزش افزوده محصولات، مهارت نیروی کار و توان رقابتی صنایع تانزانیا را تقویت کند.
این برنامه در ۳ نوامبر ۲۰۲۶، هم‌زمان با کنفرانس ملی توسعه صنعتی در شهر دودوما، به‌صورت رسمی رونمایی شد. همکاری یادشده با محوریت دولت تانزانیا و با پشتیبانی فنی و مشارکتی UNIDO اجرا می‌شود و بخش اصلی آن، هماهنگ‌کردن نهادهای دولتی، شرکت‌های خصوصی، مؤسسات مالی و شرکای توسعه‌ای برای پیشبرد اهداف صنعتی کشور است.
چارچوب سرمایه‌گذاری حدود ۶۷ میلیون دلاری
بر اساس اعلام رسمی UNIDO، چارچوب سرمایه‌گذاری پیش‌بینی‌شده برای این برنامه نزدیک به ۶۷ میلیون دلار آمریکا است. هدف این چارچوب، بسیج منابع مالی از محل مشارکت دولت، شرکای توسعه‌ای، صندوق‌های اقلیمی و سرمایه‌گذاران بخش خصوصی است.
این رقم به‌عنوان چارچوب سرمایه‌گذاری برنامه اعلام شده و نباید آن را معادل بودجه نقدی پرداخت‌شده یا سرمایه‌گذاری قطعی و تخصیص‌یافته تلقی کرد. میزان تحقق منابع به مشارکت تأمین‌کنندگان مالی و پیشرفت پروژه‌های اجرایی وابسته خواهد بود.
شش محور اصلی برنامه توسعه صنعتی
برنامه PCP شش حوزه را برای پیشبرد تحول صنعتی تانزانیا در اولویت قرار داده است:
۱. سیاست‌گذاری و حکمرانی صنعتی: تقویت سیاست‌ها، نهادها و سازوکارهای اجرایی برای بهبود محیط فعالیت صنایع.
۲. زنجیره‌های ارزش پایدار و افزایش ارزش افزوده: توسعه فرآوری داخلی محصولات کشاورزی، دامی، جنگلی، معدنی و دریایی به‌جای اتکای صرف به صادرات مواد خام.
۳. توسعه مهارت‌ها: ارتقای آموزش‌های فنی و تخصصی و تربیت نیروی انسانی متناسب با نیاز صنایع.
۴. توسعه سرمایه‌گذاری و صادرات: جذب سرمایه‌گذاران، تقویت دسترسی تولیدکنندگان به بازارها و افزایش توان صادراتی شرکت‌های تانزانیایی.
۵. تولید پاک و اقتصاد چرخشی: کاهش اتلاف منابع، بهبود بهره‌وری مواد اولیه و انرژی و گسترش روش‌های تولید سازگار با محیط زیست.
۶. دسترسی به انرژی و بهره‌وری انرژی: کمک به تأمین انرژی قابل‌اتکا و بهبود بهره‌وری مصرف انرژی در واحدهای صنعتی.
تمرکز بر فرآوری مواد خام و توسعه صنایع داخلی
یکی از اهداف محوری این همکاری، حرکت از صادرات مواد خام به سمت تولید و فرآوری محصولات با ارزش افزوده بیشتر در داخل تانزانیاست. این رویکرد می‌تواند زمینه توسعه صنایع تبدیلی، افزایش اشتغال و تقویت پیوند میان تولیدکنندگان مواد اولیه و کارخانه‌های داخلی را فراهم کند.
در این چارچوب، بخش‌هایی مانند صنایع غذایی و فرآوری محصولات کشاورزی، صنایع معدنی و فلزی، نساجی، تولید مصالح ساختمانی و صنایع وابسته به منابع طبیعی می‌توانند از حوزه‌های مورد توجه برای توسعه زنجیره ارزش باشند.
این برنامه همچنین با چشم‌انداز توسعه تانزانیا ۲۰۵۰ (Dira 2050) همسو است؛ چشم‌اندازی که در آن توسعه صنعتی، افزایش ظرفیت تولید و ارتقای جایگاه کشور در تجارت منطقه‌ای و بین‌المللی اهمیت دارد.
فرصت‌های تجاری برای شرکت‌های خارجی و ایرانی
اجرای برنامه پنج‌ساله صنعتی می‌تواند در میان‌مدت تقاضا برای تجهیزات، فناوری و خدمات تخصصی موردنیاز کارخانه‌ها و صنایع تانزانیا را افزایش دهد. از جمله حوزه‌هایی که ممکن است فرصت همکاری برای شرکت‌های خارجی ایجاد کنند عبارت‌اند از:
- ماشین‌آلات خطوط تولید و تجهیزات کارخانه‌ای
- فناوری‌های فرآوری محصولات کشاورزی و غذایی
- تجهیزات صنایع معدنی، فلزی و شیمیایی
- مواد اولیه و محصولات واسطه‌ای موردنیاز صنایع
- تجهیزات و راهکارهای کاهش مصرف انرژی
- فناوری‌های کنترل کیفیت، بسته‌بندی و اتوماسیون صنعتی
- خدمات مهندسی، آموزش فنی و انتقال فناوری
برای شرکت‌های ایرانی، این برنامه می‌تواند زمینه‌ای برای بررسی بازار تانزانیا در حوزه ماشین‌آلات صنعتی، تجهیزات فرآوری، مواد شیمیایی، محصولات پتروشیمی و خدمات فنی و مهندسی فراهم کند. با این حال، تبدیل این ظرفیت‌ها به قرارداد تجاری به شناسایی پروژه‌های مشخص، بررسی استانداردها و مقررات واردات و یافتن شرکای محلی وابسته است.
جمع‌بندی
برنامه مشارکت کشوری تانزانیا و UNIDO برای سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۱، چارچوبی برای هماهنگی سیاست‌های صنعتی، جذب منابع مالی و توسعه ظرفیت تولید داخلی ایجاد می‌کند. تمرکز بر ارزش افزوده، مهارت نیروی انسانی، سرمایه‌گذاری، صادرات و تولید پاک می‌تواند فرصت‌های تازه‌ای برای صنایع داخلی و تأمین‌کنندگان خارجی به وجود آورد.
با این حال، اثر اقتصادی این برنامه به نحوه تأمین منابع مالی، تعریف پروژه‌های اجرایی و میزان مشارکت واقعی بخش خصوصی بستگی خواهد داشت. برای شرکت‌های ایرانی نیز پیگیری پروژه‌های مشخص و نیازهای وارداتی صنایع تانزانیا، گام مهمی برای ارزیابی فرصت‌های همکاری خواهد بود.
