بلاگ
گسترش همکاری اقتصادی ترکیه و تانزانیا؛ از تأمین مالی راهآهن تا سرمایهگذاری در صنایع و زیرساخت
تانزانیا و ترکیه در حال گسترش همکاریهای اقتصادی و تجاری خود در حوزههای مختلف هستند. تازهترین تحولات روابط دو کشور نشان میدهد که توسعه تجارت دوجانبه، تأمین مالی پروژههای زیرساختی و جذب سرمایهگذاری شرکتهای ترکیهای به یکی از محورهای مهم همکاری اقتصادی دارالسلام و آنکارا تبدیل شده است.
کشاورزی، معدن، صنایع نساجی، فرآوری مواد غذایی، تولید مصالح ساختمانی، حملونقل و توسعه زیرساختها از جمله بخشهایی هستند که در مذاکرات و برنامههای همکاری دو کشور مورد توجه قرار گرفتهاند.
این تحولات در حالی اتفاق میافتد که تانزانیا و ترکیه به دنبال افزایش حجم تجارت دوجانبه به یک میلیارد دلار هستند و قصد دارند مشارکت بخش خصوصی دو کشور را در پروژههای اقتصادی تقویت کنند.
تمرکز بر توسعه تجارت در کشاورزی، معدن، نساجی و صنایع ساختمانی
باکاری ماچومو، مدیر ارتباطات ریاستجمهوری تانزانیا، در ۱۵ نوامبر ۲۰۲۶ با اشاره به ظرفیتهای همکاری اقتصادی با ترکیه اعلام کرد که این روابط میتواند فرصتهای جدیدی برای سرمایهگذاری در کشاورزی، معدن، تولید منسوجات، فرآوری مواد غذایی و ساخت مصالح ساختمانی ایجاد کند.
بر اساس این رویکرد، دولتهای دو کشور تلاش میکنند زمینه همکاری شرکتهای خصوصی را فراهم کنند و از طریق تسهیل تجارت و سرمایهگذاری، فعالیتهای اقتصادی مشترک را گسترش دهند.
از جمله موضوعات مورد توجه، آشنایی شرکتهای تانزانیایی با استانداردهای محصولات موردنیاز بازار ترکیه و مقررات مالیاتی این کشور است؛ موضوعی که میتواند به افزایش توان صادراتی تولیدکنندگان تانزانیایی کمک کند.
همچنین توسعه فرآوری محصولات کشاورزی، افزایش تولید داخلی و انتقال فناوری از جمله اهداف این همکاریها محسوب میشود.
تأمین مالی ۲۸۰ میلیون دلاری برای توسعه راهآهن استاندارد تانزانیا
یکی از مهمترین محورهای همکاری اقتصادی دو کشور، مذاکرات تأمین مالی پروژه راهآهن استاندارد تانزانیا (SGR) است.
دولت تانزانیا در نوامبر ۲۰۲۶ از مذاکرات نهایی با بانک اگزیم ترکیه برای دریافت ۲۸۰ میلیون دلار تأمین مالی خبر داد. این منابع قرار است برای تکمیل بخش سوم و چهارم پروژه راهآهن استاندارد اختصاص یابد؛ دو بخشی که مجموع طول آنها بیش از ۷۰۰ کیلومتر است.
برآورد هزینه این دو بخش حدود ۱٫۶ میلیارد دلار اعلام شده و تانزانیا پیشتر حدود ۱٫۳۲ میلیارد دلار از منابع موردنیاز را تأمین کرده بود. در نتیجه، تأمین مالی پیشنهادی ۲۸۰ میلیون دلاری میتواند شکاف باقیمانده منابع مالی این بخشها را پوشش دهد.
مذاکرات میان هیئت تانزانیایی به ریاست خمیس موسی عمر، وزیر دارایی، و هیئت بانک اگزیم ترکیه به ریاست علی گونی، مدیرعامل این بانک، در حاشیه اجلاس تغییرات اقلیمی COP31 در آنتالیا برگزار شد.
طبق گزارشها، هیئتمدیره بانک اگزیم ترکیه قرار بود در نوامبر درخواست تأمین مالی تانزانیا را بررسی کند. بنابراین این مبلغ در زمان انتشار گزارش هنوز در مرحله نهایی مذاکرات و بررسی بانکی قرار داشت.
تکمیل این بخشهای راهآهن میتواند ارتباط دارالسلام با مناطق غربی کشور و کشورهای همسایه مانند رواندا، اوگاندا، بوروندی و جمهوری دموکراتیک کنگو را تقویت کند و ظرفیت حملونقل کالا و مسافر در شرق و مرکز آفریقا را افزایش دهد.
شرکت IC & Holding ترکیه به دنبال بررسی فرصتهای سرمایهگذاری در تانزانیا
در کنار مذاکرات مالی و تجاری، شرکت ترکیهای IC & Holding نیز فرصتهای سرمایهگذاری در حوزه زیرساخت و توسعه صنعتی تانزانیا را بررسی کرده است.
این مذاکرات در حاشیه اجلاس COP31 در آنتالیا میان خمیس موسی عمر، وزیر دارایی تانزانیا، و مدیران این شرکت برگزار شد.
یکی از محورهای گفتوگو، استفاده از تجربه ترکیه در توسعه و مدیریت مناطق صنعتی و بررسی امکان بهکارگیری این مدل در تانزانیا بود. مدیران شرکت همچنین به ظرفیت همکاری در پروژههای مشارکت عمومی و خصوصی (PPP) اشاره کردند.
در بخش زیرساخت، شش مسیر جادهای در تانزانیا برای اجرای پروژههای مشارکت عمومی و خصوصی معرفی شدهاند که مطالعات تفصیلی دو مورد از آنها تکمیل شده است. همچنین برنامهریزی برای بازدیدهای میدانی و بررسی دقیقتر فرصتهای سرمایهگذاری در جریان است.
علاوه بر حملونقل و توسعه صنعتی، فرصتهای همکاری در بخشهای معدن، کشاورزی، آب و انرژی نیز مورد بحث قرار گرفت.
هدفگذاری تجارت یک میلیارد دلاری میان دو کشور
گسترش این همکاریها بخشی از برنامه بلندمدت تانزانیا و ترکیه برای افزایش تجارت دوجانبه به حداقل یک میلیارد دلار است.
دو کشور پیشتر نیز در جریان دیدارهای سطح بالای سیاسی و برگزاری نشستهای تجاری، بر تقویت روابط اقتصادی و ایجاد فرصتهای بیشتر برای شرکتها و سرمایهگذاران تأکید کرده بودند.
دولت تانزانیا امیدوار است با استفاده از ظرفیت بازار ترکیه، توسعه صادرات محصولات کشاورزی و معدنی، افزایش ارزش افزوده تولیدات داخلی و جذب سرمایه خارجی را تسریع کند.
در مقابل، شرکتهای ترکیهای نیز میتوانند از موقعیت جغرافیایی تانزانیا، دسترسی به اقیانوس هند و ارتباط این کشور با بازارهای شرق و جنوب آفریقا برای توسعه فعالیتهای منطقهای خود بهره ببرند.
فرصتهای تجاری برای شرکتهای ایرانی
گسترش حضور اقتصادی ترکیه در تانزانیا نشان میدهد که بازار این کشور در بخشهای زیرساخت، صنعت و تجارت بینالمللی در حال جذب توجه سرمایهگذاران خارجی است.
برای شرکتهای ایرانی نیز این تحولات میتواند زمینهای برای شناسایی فرصتهای همکاری در حوزههای زیر باشد:
- کشاورزی و صنایع غذایی: تأمین ماشینآلات، تجهیزات فرآوری، نهادهها و فناوریهای افزایش بهرهوری.
- معدن و صنایع معدنی: عرضه تجهیزات معدنی، مواد اولیه و خدمات فنی و مهندسی.
- نساجی و پوشاک: تأمین مواد اولیه، ماشینآلات و تجهیزات تولیدی.
- مصالح ساختمانی: صادرات سیمان، محصولات فولادی، شیشه، کاشی و سایر مصالح موردنیاز پروژههای ساختمانی.
- زیرساخت و حملونقل: تأمین تجهیزات برق، کابل، قطعات صنعتی و خدمات مهندسی.
- انرژی و آب: همکاری در تأمین تجهیزات نیروگاهی، سامانههای آبرسانی و تصفیه آب.
شرکتهای ایرانی برای ورود به این بازار باید علاوه بر بررسی تقاضا، استانداردهای فنی، مقررات واردات، شرایط مناقصات و مدل تأمین مالی پروژهها را نیز ارزیابی کنند.
جمعبندی
تحولات اخیر روابط تانزانیا و ترکیه نشان میدهد که همکاری اقتصادی دو کشور در حال عبور از مبادلات تجاری معمول و حرکت به سمت سرمایهگذاری صنعتی و توسعه زیرساختهاست.
مذاکرات تأمین مالی ۲۸۰ میلیون دلاری راهآهن SGR، بررسی فرصتهای سرمایهگذاری شرکت IC & Holding و برنامه توسعه تجارت در بخشهای کشاورزی، معدن، نساجی و مصالح ساختمانی، سه محور مهم این روند هستند.
در صورت نهایی شدن تأمین مالی و تبدیل مذاکرات سرمایهگذاری به پروژههای اجرایی، همکاری دو کشور میتواند به توسعه زیرساختهای تانزانیا، افزایش ظرفیت تولید داخلی و تقویت ارتباطات تجاری منطقهای کمک کند.