بلاگ
تانزانیا هدفگذاری صادرات ۲۰۹ میلیون دلاری سیسال را دنبال میکند؛ توسعه تولید و فرآوری الیاف طبیعی
تانزانیا با هدف افزایش درآمدهای صادراتی و تقویت صنایع داخلی، برنامهای برای توسعه تولید و فرآوری سیسال (Sisal) تدوین کرده است. بر اساس برنامه اعلامشده از سوی هیئت سیسال تانزانیا (Tanzania Sisal Board)، این کشور قصد دارد درآمد سالانه صادرات این محصول را به ۲۰۹ میلیون دلار برساند و تولید داخلی را در بلندمدت به ۱۵۰ هزار تن افزایش دهد.
این برنامه بر افزایش سطح زیر کشت، جذب سرمایهگذاران، توسعه واحدهای فرآوری و تولید محصولات نهایی با ارزش افزوده بیشتر تمرکز دارد. سیسال یکی از الیاف طبیعی مهم تانزانیاست که علاوه بر کاربردهای سنتی، ظرفیت قابلتوجهی برای استفاده در صنایع بستهبندی، تولید محصولات خانگی و صنایع مختلف دارد.
وضعیت فعلی تولید و صادرات سیسال در تانزانیا
بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی هیئت سیسال تانزانیا، تولید سالانه این محصول در حال حاضر حدود ۶۲ هزار تن است و تقریباً ۸۰ درصد آن به بازارهای خارجی صادر میشود.
درآمد حاصل از صادرات فعلی سیسال بیش از ۶۲٫۷۴ میلیون دلار گزارش شده است. این ارقام نشان میدهد که برای دستیابی به هدف ۲۰۹ میلیون دلاری، توسعه ظرفیت تولید و افزایش سهم محصولات فرآوریشده در صادرات اهمیت زیادی دارد.
همچنین آمار این هیئت نشان میدهد که محصولات تولیدشده از سیسال مانند طناب، نخ و فرش در مجموع حدود ۲٬۲۹۵ تن حجم تولید و ارزشی معادل ۵٫۰۹ میلیون دلار داشتهاند.
این موضوع نشاندهنده ظرفیت قابلتوجه برای توسعه صنایع پاییندستی و تبدیل الیاف خام به محصولات نهایی در داخل تانزانیاست.
برنامه افزایش تولید و توسعه کشت سیسال
هیئت سیسال تانزانیا برای افزایش تولید، توسعه کشت این محصول در مناطق جدید را دنبال میکند.
منطقه تابورا، بهویژه شهرستان نزگا، از جمله مناطق مورد توجه برای گسترش مزارع سیسال است. در این مناطق، حمایتهایی مانند ارائه رایگان نهال و مواد اولیه کاشت برای تشویق کشاورزان در نظر گرفته شده است.
همچنین مناطق مستعد در نزدیکی مرزهای استانهای موروگورو و ایرینگا برای توسعه احتمالی کشت سیسال در حال بررسی هستند.
یکی دیگر از برنامههای مورد حمایت این هیئت، کشت ترکیبی سیسال با محصولات باغی مانند فلفل دلمهای، فلفل تند و انواع میوه است. این روش میتواند به کشاورزان کمک کند تا علاوه بر تولید سیسال، منابع درآمدی دیگری نیز از زمینهای کشاورزی خود به دست آورند.
توسعه صنایع فرآوری و جذب سرمایهگذاری بخش خصوصی
یکی از محورهای اصلی برنامه تانزانیا، افزایش ظرفیت فرآوری داخلی و ایجاد واحدهای صنعتی جدید است.
هیئت سیسال اعلام کرده است که با سرمایهگذاران بخش خصوصی از طریق مشارکت عمومی و خصوصی (PPP) و سایر مدلهای سرمایهگذاری همکاری میکند تا تعداد واحدهای فرآوری و تولید محصولات نهایی افزایش یابد.
در حال حاضر بیش از ۵۸ شرکت در زنجیره اقتصادی سیسال تانزانیا فعالیت میکنند که بسیاری از آنها توسط جوانان اداره میشوند.
همچنین حدود ۵۰ هزار کشاورز خردهمالک در این بخش مشارکت دارند و بیش از ۱٬۵۰۰ کشاورز نیز در قالب تعاونیهای بازاریابی محصولات کشاورزی فعالیت میکنند.
گسترش مشارکت این کشاورزان میتواند تأمین مواد اولیه موردنیاز کارخانههای فرآوری را افزایش دهد و زمینه توسعه پایدارتر صنعت سیسال را فراهم کند.
از الیاف خام تا محصولات بستهبندی و کالاهای خانگی
یکی از اهداف مهم برنامه جدید، عبور از صادرات مواد خام و حرکت به سمت تولید محصولات نهایی است.
هیئت سیسال تولید محصولاتی مانند موارد زیر را تشویق میکند:
- کیسههای بستهبندی محصولات کشاورزی
- سبدهای خرید و حمل محصولات
- جعبههای حمل میوه و سبزیجات
- طناب و نخ صنعتی
- فرش و محصولات تزئینی
- لوازم خانگی و محصولات دستساز
همچنین استفاده مجدد از ضایعات کارخانههای فرآوری سیسال بهعنوان یک فرصت اقتصادی مورد توجه قرار گرفته است.
برای نمونه، برخی کسبوکارهای محلی از الیاف دورریز کارخانهها برای تولید پادری، سبد، تابلو و محصولات تزئینی استفاده میکنند. این رویکرد علاوه بر کاهش ضایعات، امکان ایجاد کسبوکارهای کوچک و اشتغالزایی را فراهم میکند.
فرصتهای تجاری برای شرکتهای ایرانی
برنامه توسعه صنعت سیسال تانزانیا میتواند فرصتهایی برای شرکتهای ایرانی فعال در حوزههای کشاورزی، ماشینآلات صنعتی، بستهبندی و تولید محصولات طبیعی ایجاد کند.
مهمترین زمینههای قابل بررسی عبارتاند از:
- ماشینآلات فرآوری الیاف: تأمین تجهیزات جداسازی، پاکسازی، خشککردن و آمادهسازی الیاف طبیعی.
- صنایع بستهبندی: همکاری در تولید کیسهها، سبدها و بستهبندیهای سازگار با محیط زیست.
- تجهیزات نساجی: تأمین ماشینآلات تولید نخ، طناب، فرش و محصولات صنعتی.
- فناوری بازیافت: توسعه روشهای استفاده مجدد از ضایعات سیسال و تبدیل آنها به محصولات قابل فروش.
- سرمایهگذاری صنعتی: بررسی مشارکت با تولیدکنندگان و سرمایهگذاران تانزانیایی برای ایجاد واحدهای فرآوری.
با توجه به هدف تانزانیا برای افزایش ارزش افزوده تولیدات داخلی، فرصتهای مهمتر ممکن است در بخش فرآوری و تولید محصولات نهایی شکل بگیرند؛ نه صرفاً خرید و فروش الیاف خام.
جمعبندی
هدفگذاری صادرات ۲۰۹ میلیون دلاری سیسال نشاندهنده تلاش تانزانیا برای احیای ظرفیتهای تولیدی و توسعه صنایع مبتنی بر الیاف طبیعی است.
افزایش تولید از حدود ۶۲ هزار تن به ۱۵۰ هزار تن، توسعه کشت در مناطق جدید، جذب سرمایهگذاری خصوصی و گسترش فرآوری داخلی از محورهای اصلی این برنامه هستند.
برای شرکتهای ایرانی فعال در حوزه ماشینآلات کشاورزی، صنایع نساجی، بستهبندی و بازیافت، تحولات صنعت سیسال تانزانیا میتواند زمینهای برای بررسی فرصتهای صادراتی و همکاری صنعتی در بازار شرق آفریقا باشد.