بلاگ
تانزانیا از سرمایهگذاران برای توسعه پروژههای فرآوری طلا، نیکل، مس و نیوبیوم دعوت کرد
دولت تانزانیا از سرمایهگذاران داخلی و خارجی دعوت کرده است تا در پروژههای جدید فرآوری و ارزشافزایی مواد معدنی، از جمله پالایش طلا، فرآوری نیکل و مس و توسعه صنایع مرتبط با نیوبیوم مشارکت کنند. این اقدام بخشی از برنامه دولت برای کاهش صادرات مواد معدنی خام، توسعه صنایع داخلی و افزایش سهم بخش معدن در اقتصاد کشور است.
این دعوت در جریان هفتمین کنفرانس معدن و سرمایهگذاری تانزانیا (TMIC 2026) در دارالسلام مطرح شد. این کنفرانس از ۱۹ تا ۲۱ نوامبر ۲۰۲۶ با حضور مقامهای دولتی، شرکتهای معدنی، سرمایهگذاران و فعالان بینالمللی برگزار شد.
دولت تانزانیا تأکید کرده است که هدف اصلی، حرکت از استخراج و صادرات مواد خام به سمت فرآوری، پالایش و تولید محصولات معدنی با ارزش افزوده بیشتر در داخل کشور است.
فرصتهای سرمایهگذاری در زنجیره فرآوری مواد معدنی
دولت تانزانیا چند حوزه را بهعنوان فرصتهای مهم سرمایهگذاری معرفی کرده است:
۱. پالایش و فرآوری طلا
تانزانیا در حال توسعه ظرفیت پالایش طلا در داخل کشور است. بر اساس اطلاعات ارائهشده در کنفرانس، هشت پالایشگاه طلا در این کشور فعالیت میکنند که توانایی تولید طلای با خلوص ۹۹۹.۹ را دارند.
پالایشگاه طلای Geita نیز در مراحل پایانی دریافت اعتبار از انجمن بازار شمش لندن (LBMA) قرار دارد. دولت با ارائه مشوقهایی مانند کاهش حق امتیاز طلای پالایششده در داخل کشور از ۶ به ۴ درصد، به دنبال تقویت فعالیت این صنعت است.
۲. فرآوری نیکل و مس
یکی از محورهای مهم برنامه معدنی تانزانیا، توسعه کارخانههای فرآوری نیکل و مس است.
بر اساس اظهارات وزیر مواد معدنی تانزانیا، ۱۶ واحد فرآوری مرتبط با نیکل و مس در دست ساخت قرار دارند. توسعه این واحدها میتواند ظرفیت تولید محصولات فرآوریشده و صنعتی را افزایش دهد و وابستگی به صادرات مواد خام را کاهش دهد.
۳. توسعه صنایع نیوبیوم و فرونیوبیوم
یکی دیگر از پروژههای مهم معرفیشده، برنامه احداث واحد بزرگ ذوب فرونیوبیوم در منطقه Songwe در استان Mbeya است.
این پروژه با هدف توسعه فرآوری داخلی نیوبیوم و تولید محصولی با ارزش افزوده بالاتر دنبال میشود. نیوبیوم از مواد معدنی مورد استفاده در تولید فولادهای خاص و برخی کاربردهای صنعتی پیشرفته است.
۴. فرآوری ماسههای معدنی سنگین
در منطقه Pangani در استان Tanga نیز یک واحد جداسازی مواد معدنی سنگین در حال توسعه است. این مجموعه قرار است مواد معدنی حاصل از منابع تانزانیا و همچنین مواد اولیه تأمینشده از کشورهایی مانند ماداگاسکار و آفریقای جنوبی را فرآوری کند.
این پروژه میتواند به توسعه فناوریهای جداسازی مواد معدنی و ایجاد ظرفیت صنعتی جدید در منطقه کمک کند.
دولت به دنبال افزایش ارزش افزوده مواد معدنی است
مقامهای تانزانیا تأکید کردهاند که سیاست کشور بر فرآوری داخلی مواد معدنی و جلوگیری از صادرات محصولات بدون ارزشافزایی متمرکز است.
در همین راستا، دولت اجرای الزامات قانون معدن را ادامه میدهد و از سرمایهگذاران میخواهد پروژههای دارای مجوز را به مرحله اجرا برسانند.
معاون رئیسجمهور تانزانیا همچنین هشدار داده است که با سرمایهگذارانی که مجوزهای معدنی دریافت میکنند اما برای توسعه پروژههای خود اقدامی انجام نمیدهند، برخورد خواهد شد.
این موضع نشان میدهد که دولت علاوه بر جذب سرمایه، بر اجرای واقعی پروژهها، انتقال فناوری و ایجاد ظرفیت تولید داخلی تأکید دارد.
جایگاه صنعت معدن در اقتصاد تانزانیا
بخش معدن یکی از مهمترین منابع درآمد و صادرات تانزانیا محسوب میشود.
بر اساس آمار ارائهشده در کنفرانس، سهم معدن از تولید ناخالص داخلی کشور به حدود ۱۰.۳ درصد رسیده است. همچنین ارزش صادرات مواد معدنی در سال ۲۰۲۵ حدود ۵.۴ میلیارد دلار اعلام شده است.
درآمد دولت از بخش معدن نیز در سال مالی ۲۰۲۵/۲۶ به حدود ۱.۳۹۳ تریلیون شیلینگ تانزانیا رسید.
دولت همچنین برنامه دارد بخشی از درآمدهای معدنی را به توسعه مطالعات زمینشناسی و اکتشاف ذخایر جدید اختصاص دهد. طبق اعلام مقامهای این کشور، ۱۰ درصد درآمدهای معدنی برای تأمین مالی فعالیتهای اکتشافی و مطالعات زمینشناسی در نظر گرفته شده است.
فرصتهای تجاری برای شرکتهای ایرانی
گسترش پروژههای فرآوری مواد معدنی در تانزانیا میتواند فرصتهای قابلتوجهی برای شرکتهای ایرانی فعال در حوزه معدن، صنایع فلزی و تجهیزات صنعتی ایجاد کند.
با توجه به نیاز پروژههای جدید به تجهیزات، فناوری و خدمات تخصصی، شرکتهای ایرانی میتوانند حوزههای زیر را بررسی کنند:
۱. تأمین ماشینآلات و تجهیزات معدنی
- تجهیزات خردایش و آسیاب مواد معدنی
- سنگشکنها و سیستمهای انتقال مواد
- تجهیزات استخراج و حفاری
- ماشینآلات جداسازی و تغلیظ مواد معدنی
۲. تجهیزات پالایش و فرآوری فلزات
- تجهیزات کورههای صنعتی و ذوب
- سیستمهای پالایش و تصفیه فلزات
- تجهیزات تولید کنسانتره و محصولات نیمهنهایی
- سیستمهای کنترل دما و فرآیندهای صنعتی
۳. فناوریهای جداسازی و فرآوری مواد معدنی
- تجهیزات جداسازی مغناطیسی
- سیستمهای فلوتاسیون و تغلیظ
- فناوریهای شستوشو و طبقهبندی مواد معدنی
- تجهیزات آزمایشگاهی و کنترل کیفیت
۴. خدمات مهندسی و فنی
- طراحی و راهاندازی خطوط فرآوری
- تعمیر و نگهداری تجهیزات معدنی
- مشاوره فنی و مهندسی کارخانهها
- آموزش نیروی انسانی و انتقال فناوری
۵. تجهیزات زیرساختی و صنعتی
- ژنراتورها و تجهیزات تأمین برق
- پمپها و سیستمهای انتقال آب
- تجهیزات ایمنی و تهویه صنعتی
- قطعات یدکی و تجهیزات مصرفی کارخانهها
برای شرکتهای ایرانی، ورود به این بازار میتواند از طریق همکاری با شرکتهای معدنی تانزانیایی، مشارکت در مناقصههای تأمین تجهیزات، ایجاد نمایندگی محلی یا همکاری فنی و مهندسی دنبال شود.
البته پیش از ورود به هر پروژه، بررسی شرایط مناقصه، الزامات قانونی و محتوای داخلی، مقررات واردات تجهیزات و امکان انجام پرداختهای بینالمللی ضروری است.
جمعبندی
دعوت دولت تانزانیا از سرمایهگذاران برای مشارکت در پروژههای پالایش طلا و فرآوری نیکل، مس و نیوبیوم نشاندهنده تمرکز این کشور بر توسعه صنایع معدنی و افزایش ارزش افزوده تولیدات داخلی است.
وجود پالایشگاههای فعال طلا، ساخت ۱۶ واحد فرآوری نیکل و مس و برنامه توسعه صنایع فرونیوبیوم، زمینه گسترش ظرفیت صنعتی و ایجاد فرصتهای جدید در زنجیره تأمین معدن را فراهم میکند.
این روند برای شرکتهای ایرانی فعال در حوزه ماشینآلات معدنی، تجهیزات فرآوری، صنایع فلزی، خدمات مهندسی و فناوریهای صنعتی میتواند فرصت مناسبی برای بررسی بازار تانزانیا و توسعه همکاریهای تجاری باشد.