بلاگ
کمبود 3.8 میلیون واحد مسکونی در تانزانیا؛ فرصت تازه برای سرمایه‌گذاری در صنعت ساختمان
کمبود حدود 3.8 میلیون واحد مسکونی در تانزانیا، در کنار رشد جمعیت و توسعه شهرنشینی، فرصت‌های تازه‌ای برای سرمایه‌گذاری در بخش مسکن، تولید مصالح ساختمانی و صنایع وابسته ایجاد کرده است. این موضوع در نشست «Makazi 2050» که ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ در دارالسلام برگزار شد، مورد توجه مقام‌های دولتی، فعالان اقتصادی و نمایندگان بخش خصوصی قرار گرفت.
این نشست با میزبانی سازمان Innovation for Development برگزار شد و محورهای اصلی آن شامل توسعه مسکن مقرون‌به‌صرفه، زیرساخت‌های شهری، تولید داخلی مصالح ساختمانی، تأمین مالی پروژه‌های مسکونی و استفاده از فناوری‌های نوین در توسعه شهرها بود.
کمبود مسکن؛ بازاری بزرگ برای سرمایه‌گذاران
برآوردها نشان می‌دهد تانزانیا با کسری حدود 3.8 میلیون واحد مسکونی روبه‌رو است. افزایش جمعیت، مهاجرت به شهرها و رشد تقاضا برای مسکن، فشار بیشتری بر بازار ساخت‌وساز وارد کرده است.
بر اساس آمارهای مطرح‌شده در این نشست، تقاضای سالانه برای مسکن جدید حدود ۲۰۰ هزار واحد برآورد می‌شود. این شرایط، علاوه بر توسعه پروژه‌های مسکونی، نیاز به افزایش ظرفیت تولید مصالح و تجهیزات ساختمانی را نیز بیشتر کرده است.
شرکت‌های فعال در حوزه ساخت‌وساز، توسعه املاک، تأمین مالی مسکن و تولید محصولات ساختمانی می‌توانند از این بازار رو به رشد بهره‌مند شوند.
ظرفیت تولید داخلی مصالح ساختمانی
یکی از محورهای مهم نشست Makazi 2050، استفاده بیشتر از ظرفیت تولید داخل و کاهش وابستگی به واردات برخی محصولات ساختمانی بود.
بر اساس اطلاعات ارائه‌شده از سوی نماینده سازمان توسعه تجارت تانزانیا (TanTrade)، این کشور در برخی بخش‌های تولید مصالح ساختمانی از ظرفیت قابل‌توجهی برخوردار است:
- سیمان: ظرفیت تولید سالانه حدود 7.7 میلیون تن اعلام شده است.
- فولاد: ظرفیت تولید داخلی حدود 1.2 میلیون تن در سال است؛ درحالی‌که تقاضای داخلی حدود ۶۰۰ هزار تن برآورد می‌شود.
- ورق‌های سقفی: ظرفیت تولید داخلی تقریباً دو برابر مصرف داخلی اعلام شده است.
- شیشه تخت: کارخانه Sapphire Float Glass در منطقه لیندی روزانه بیش از ۷۰۰ تن شیشه تخت تولید می‌کند و حدود ۶۰ درصد تولید خود را به بازارهای منطقه‌ای صادر می‌کند.
با وجود این ظرفیت‌ها، تانزانیا همچنان بخشی از محصولات مورد نیاز بازار ساختمان را وارد می‌کند. طبق آمار ارائه‌شده در نشست، واردات مبلمان این کشور به حدود 34.5 میلیون دلار و واردات در و پنجره به حدود 7.1 میلیون دلار رسیده است.
این ارقام نشان می‌دهد برای تولیدکنندگان داخلی، امکان توسعه ظرفیت تولید، ارتقای کیفیت و جایگزینی بخشی از واردات وجود دارد.
فرصت‌های سرمایه‌گذاری در تولید مصالح و تجهیزات ساختمانی
افزایش تقاضای مسکن می‌تواند زمینه توسعه فعالیت شرکت‌های تولیدکننده و تأمین‌کننده محصولات مختلف ساختمانی را فراهم کند. از جمله حوزه‌های دارای ظرفیت تجاری می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- تولید در و پنجره و پروفیل‌های ساختمانی
- تولید مبلمان و تجهیزات داخلی ساختمان
- تولید شیشه، کاشی، سرامیک و محصولات دکوراتیو
- توسعه کارخانه‌های سیمان و محصولات بتنی
- تولید فولاد، سازه‌های فلزی و ورق‌های سقفی
- تولید قطعات پیش‌ساخته و مصالح نوین ساختمانی
- تأمین ماشین‌آلات و تجهیزات خطوط تولید
- اجرای پروژه‌های انبوه‌سازی و مسکن مقرون‌به‌صرفه
برای سرمایه‌گذاران خارجی، ایجاد واحدهای تولیدی در تانزانیا، مشارکت با شرکت‌های محلی و انتقال فناوری می‌تواند راهی برای حضور بلندمدت در بازار این کشور و دسترسی به بازارهای منطقه‌ای باشد.
زیرساخت و تأمین مالی؛ پیش‌نیاز توسعه بازار مسکن
در نشست Makazi 2050 تأکید شد که توسعه مسکن باید هم‌زمان با ایجاد زیرساخت‌هایی مانند جاده، برق، آب، حمل‌ونقل و خدمات شهری انجام شود. همچنین اصلاح کاربری زمین، شفافیت مالکیت و ثبات مقررات و مالیات از عوامل مهم جذب سرمایه‌گذاری بلندمدت در بخش املاک و مستغلات عنوان شدند.
بر اساس اطلاعات ارائه‌شده در این نشست، حدود ۴۶۶ میلیارد شیلینگ تانزانیا برای برنامه ملی مسکن در نظر گرفته شده و پروژه‌های تجاری و مسکونی مشترک دیگری به ارزش حدود ۶۰۷ میلیارد شیلینگ نیز در مرحله برنامه‌ریزی و بررسی قرار دارند.
توسعه روش‌های تأمین مالی مسکن، تسهیلات خرید و ساخت و مشارکت عمومی و خصوصی نیز از جمله ابزارهایی است که می‌تواند به افزایش عرضه واحدهای مسکونی کمک کند.
فرصت همکاری برای شرکت‌های ایرانی
گسترش بازار ساخت‌وساز تانزانیا می‌تواند برای شرکت‌های ایرانی فعال در حوزه مصالح ساختمانی، تجهیزات صنعتی و خدمات فنی و مهندسی نیز قابل‌توجه باشد.
تولیدکنندگان سیمان، کاشی و سرامیک، شیشه، پروفیل، در و پنجره، تجهیزات ساختمانی و ماشین‌آلات خطوط تولید می‌توانند امکان صادرات، همکاری با توزیع‌کنندگان محلی یا ایجاد مشارکت صنعتی در تانزانیا را بررسی کنند.
با توجه به تأکید دولت و فعالان اقتصادی تانزانیا بر افزایش تولید داخلی، مدل‌هایی مانند سرمایه‌گذاری مشترک، مونتاژ محلی و انتقال فناوری نیز می‌توانند در مقایسه با اتکای صرف به صادرات محصولات نهایی، فرصت‌های بلندمدت‌تری ایجاد کنند.
جمع‌بندی
کمبود 3.8 میلیون واحد مسکونی در تانزانیا، در کنار رشد شهرنشینی و نیاز به توسعه زیرساخت‌ها، بازاری قابل‌توجه برای صنعت ساختمان ایجاد کرده است. ظرفیت موجود در تولید سیمان، فولاد و شیشه، همراه با واردات برخی محصولات مانند مبلمان و در و پنجره، نشان می‌دهد فرصت‌هایی برای توسعه تولید داخلی و سرمایه‌گذاری در صنایع وابسته وجود دارد.
در صورت بهبود تأمین مالی، توسعه زیرساخت‌ها و ایجاد ثبات در مقررات سرمایه‌گذاری، بخش مسکن و ساختمان می‌تواند به یکی از حوزه‌های مهم جذب سرمایه و همکاری تجاری در تانزانیا تبدیل شود.
