بلاگ
تانزانیا به دنبال افزایش ارزش افزوده مواد معدنی و توسعه صنایع معدنی است
تانزانیا در حال تغییر رویکرد خود در بخش معدن است و قصد دارد با توسعه فرآوری مواد معدنی، پالایش و تولید محصولات صنعتی، سهم بیشتری از ارزش اقتصادی منابع معدنی خود را در داخل کشور حفظ کند. این برنامه در مرکز توجه هفتمین کنفرانس معدن و سرمایه‌گذاری تانزانیا در سال ۲۰۲۶ قرار خواهد داشت.
بر اساس گزارش منتشرشده در رسانه Uchumi360، کنفرانس معدن و سرمایه‌گذاری تانزانیا (TMIC 2026) از ۱۹ تا ۲۱ نوامبر در مرکز همایش‌های بین‌المللی جولیوس نایرره در دارالسلام برگزار می‌شود. محور اصلی این رویداد، «مواد معدنی با ارزش افزوده؛ موتور صنعتی‌سازی و رشد اقتصادی» اعلام شده است.
این کنفرانس قرار است شرکت‌های معدنی، سرمایه‌گذاران بین‌المللی، مؤسسات مالی، شرکت‌های فرآوری مواد معدنی، تأمین‌کنندگان فناوری و نهادهای دولتی را گرد هم آورد تا فرصت‌های سرمایه‌گذاری در زنجیره ارزش معدن تانزانیا بررسی شود.
سهم معدن از اقتصاد تانزانیا از هدف تعیین‌شده عبور کرد
بخش معدن در سال‌های اخیر به یکی از بخش‌های مهم اقتصاد تانزانیا تبدیل شده است. سهم این بخش از تولید ناخالص داخلی کشور از ۹٫۱ درصد در سال ۲۰۲۳ به ۱۰٫۱ درصد در سال ۲۰۲۴ رسید و به این ترتیب، هدف ۱۰ درصدی دولت برای سال ۲۰۲۶ زودتر از موعد محقق شد.
همچنین درآمد صادرات مواد معدنی تانزانیا در سال ۲۰۲۵ به حدود ۵٫۴ میلیارد دلار رسید؛ درحالی‌که این رقم در سال ۲۰۲۴ حدود ۴٫۱۲ میلیارد دلار بود.
طلا همچنان مهم‌ترین محصول صادراتی بخش معدن این کشور است، اما دولت در تلاش است ظرفیت اقتصادی مواد معدنی دیگری مانند گرافیت، نیکل و عناصر خاکی کمیاب را نیز توسعه دهد.
تمرکز بر فرآوری داخلی به جای صادرات مواد خام
یکی از مهم‌ترین اهداف سیاست جدید معدنی تانزانیا، توسعه صنایع پایین‌دستی و افزایش فرآوری مواد معدنی در داخل کشور است.
در حال حاضر، بخش قابل‌توجهی از ارزش اقتصادی مواد معدنی در مراحل بعد از استخراج، مانند پالایش، تولید قطعات صنعتی و ساخت محصولات نهایی ایجاد می‌شود. توسعه این فعالیت‌ها در تانزانیا می‌تواند به ایجاد اشتغال، انتقال فناوری و افزایش درآمد شرکت‌های داخلی کمک کند.
در برنامه کنفرانس TMIC 2026، فرصت‌های سرمایه‌گذاری در حوزه‌های زیر مورد توجه قرار گرفته‌اند:
- فرآوری و پالایش طلا و تولید محصولات با ارزش افزوده
- فرآوری گرافیت برای زنجیره تأمین باتری
- توسعه صنایع مرتبط با نیکل و کبالت
- استخراج و فرآوری عناصر خاکی کمیاب
- تولید فولاد، مس، سیمان و محصولات صنعتی معدنی
- احداث واحدهای ذوب، پالایش و فرآوری مواد معدنی
- توسعه شهرک‌های صنعتی و مناطق ویژه اقتصادی
مواد معدنی راهبردی و فرصت حضور در زنجیره تأمین جهانی
گرافیت، نیکل و عناصر خاکی کمیاب از جمله مواد معدنی مهمی هستند که می‌توانند جایگاه تانزانیا را در زنجیره تأمین جهانی انرژی‌های پاک و فناوری‌های نوین تقویت کنند.
گرافیت در تولید آند باتری خودروهای برقی کاربرد دارد. نیکل نیز یکی از مواد مورد استفاده در برخی فناوری‌های باتری است و عناصر خاکی کمیاب مانند نئودیمیوم و پراسئودیمیوم در ساخت آهنرباهای دائمی مورد استفاده در موتور خودروهای برقی و توربین‌های بادی کاربرد دارند.
افزایش تقاضای جهانی برای این مواد، فرصت‌هایی برای جذب سرمایه‌گذاری در بخش اکتشاف، استخراج و به‌ویژه فرآوری داخلی آن‌ها ایجاد کرده است.
زیرساخت و تأمین مالی؛ دو شرط مهم برای توسعه صنایع معدنی
توسعه فرآوری مواد معدنی تنها به وجود ذخایر معدنی و جذب سرمایه‌گذار وابسته نیست. کارخانه‌های فرآوری و پالایش به برق پایدار، آب، زیرساخت حمل‌ونقل، فناوری تخصصی و نیروی انسانی ماهر نیاز دارند.
ازاین‌رو، توسعه شبکه برق، راه‌آهن، جاده‌ها، بنادر و شهرک‌های صنعتی می‌تواند نقش مهمی در موفقیت برنامه ارزش افزوده معدنی تانزانیا داشته باشد.
تأمین مالی نیز یکی دیگر از موضوعات مهم این مسیر است. ایجاد واحدهای ذوب، پالایش و تولید محصولات صنعتی به سرمایه‌گذاری قابل‌توجهی نیاز دارد و همکاری دولت، سرمایه‌گذاران خصوصی، بانک‌ها و مؤسسات تأمین مالی توسعه‌ای می‌تواند در اجرای این پروژه‌ها مؤثر باشد.
فرصت‌های جدید برای شرکت‌های داخلی و خارجی
حرکت تانزانیا به سمت فرآوری و تولید محصولات معدنی می‌تواند فرصت‌های تجاری متعددی برای شرکت‌های داخلی و خارجی ایجاد کند؛ از جمله:
- تأمین ماشین‌آلات و تجهیزات استخراج و فرآوری معدن
- طراحی و احداث کارخانه‌های صنعتی و واحدهای پالایش
- تأمین قطعات، مواد مصرفی و تجهیزات آزمایشگاهی
- ارائه خدمات مهندسی، فنی و مشاوره‌ای
- سرمایه‌گذاری مشترک در صنایع پایین‌دستی
- توسعه خدمات حمل‌ونقل، انبارداری و لجستیک
- انتقال فناوری و آموزش نیروی انسانی متخصص
برای شرکت‌های ایرانی نیز این حوزه‌ها می‌توانند زمینه بررسی فرصت‌های همکاری با فعالان معدنی تانزانیا را فراهم کنند؛ به‌ویژه در بخش تجهیزات صنعتی، ماشین‌آلات، خدمات فنی و مهندسی و تأمین برخی مواد و محصولات مورد نیاز صنایع معدنی.
هفتمین کنفرانس معدن تانزانیا؛ فرصتی برای سرمایه‌گذاران
کنفرانس معدن و سرمایه‌گذاری تانزانیا در روزهای ۱۹ تا ۲۱ نوامبر ۲۰۲۶ در دارالسلام برگزار خواهد شد. این رویداد فرصتی برای آشنایی سرمایه‌گذاران با ظرفیت‌های معدنی کشور، بررسی پروژه‌های جدید و ایجاد ارتباط مستقیم با شرکت‌ها و نهادهای فعال در این صنعت است.
جمع‌بندی
تانزانیا پس از افزایش سهم بخش معدن در اقتصاد و رشد درآمدهای صادراتی، اکنون به دنبال مرحله جدیدی از توسعه این صنعت است؛ مرحله‌ای که در آن فرآوری، پالایش و تولید محصولات صنعتی در داخل کشور اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. موفقیت این برنامه به جذب سرمایه، توسعه زیرساخت‌ها، انتقال فناوری و مشارکت مؤثر شرکت‌های داخلی و خارجی وابسته خواهد بود.
