بلاگ
تانزانیا به‌دنبال دستیابی به ۲۲۰ میلیارد دلار صادرات تا سال ۲۰۵۰؛ تمرکز بر فرآوری و ارزش افزوده محصولات داخلی
تانزانیا در چارچوب چشم‌انداز توسعه ملی ۲۰۵۰، برنامه‌ای بلندمدت برای افزایش ارزش صادرات کالاها و خدمات خود تا سطح ۲۲۰ میلیارد دلار دنبال می‌کند. محور اصلی این راهبرد، عبور از صادرات مواد خام و حرکت به سمت فرآوری محصولات، بهبود بسته‌بندی، توسعه برندهای داخلی و تقویت صنایع تولیدی است.
به گزارش روزنامه The Citizen، افرایم مافورو، مدیرکل سازمان توسعه تجارت تانزانیا (TanTrade)، اعلام کرده است که درآمد صادرات کالاها و خدمات کشور تا سپتامبر ۲۰۲۶ به ۲۱.۹۸ میلیارد دلار رسیده است. این هدف‌گذاری در شرایطی مطرح می‌شود که تانزانیا برای حرکت به سمت اقتصادی یک تریلیون دلاری تلاش می‌کند.
رشد نزدیک به ۲۰ درصدی صادرات تانزانیا
بر اساس آمار بانک مرکزی تانزانیا (BoT)، ارزش صادرات کالاها و خدمات این کشور در سال منتهی به سپتامبر ۲۰۲۶ به حدود ۲۱.۰۶۵ میلیارد دلار رسیده است؛ رقمی که در مقایسه با دوره مشابه سال قبل، رشد ۱۹٫۹ درصدی را نشان می‌دهد.
بخش معدن، صنایع تولیدی و خدمات از عوامل مؤثر در افزایش درآمدهای صادراتی تانزانیا بوده‌اند.
توجه به تفاوت دو رقم اعلام‌شده اهمیت دارد: رقم ۲۱.۹۸ میلیارد دلار از سوی مدیرکل TanTrade اعلام شده، درحالی‌که رقم ۲۱٫۰۶۵ میلیارد دلار بر اساس آمار بانک مرکزی است. این ارقام به منابع آماری متفاوتی نسبت داده شده‌اند و نباید بدون توضیح جایگزین یکدیگر شوند.
چرا ارزش افزوده برای صادرات تانزانیا اهمیت دارد؟
بخش مهمی از راهبرد جدید تانزانیا بر افزایش درآمد حاصل از محصولات تولید داخل متمرکز است. صادرات مواد خام معمولاً بخش محدودی از ارزش نهایی محصول را برای تولیدکننده و اقتصاد کشور باقی می‌گذارد؛ درحالی‌که فرآوری، بسته‌بندی، برندسازی و بازاریابی بین‌المللی می‌توانند فرصت‌های بیشتری برای ایجاد اشتغال و کسب درآمد فراهم کنند.
برای مثال، به‌جای صادرات محصولات کشاورزی به شکل خام، توسعه واحدهای فرآوری می‌تواند امکان عرضه محصولات بسته‌بندی‌شده و آماده مصرف را به بازارهای منطقه‌ای و جهانی فراهم کند.
این رویکرد علاوه بر افزایش درآمد ارزی، می‌تواند به توسعه صنایع کوچک و متوسط، تقویت زنجیره تأمین داخلی و افزایش رقابت‌پذیری محصولات تانزانیا کمک کند.
ظرفیت صادراتی بخش کشاورزی و باغبانی
یکی از بخش‌هایی که در این راهبرد مورد توجه قرار گرفته، محصولات باغی و کشاورزی است. افرایم مافورو در حاشیه رویداد HortiLogistica Africa 2026 در شهر آروشا، بر ظرفیت صادراتی محصولات باغبانی، به‌ویژه میوه‌ها، سبزیجات و ادویه‌جات تأکید کرده است.
با وجود ظرفیت قابل‌توجه این محصولات، بخشی از توان صادراتی تانزانیا هنوز به‌طور کامل مورد استفاده قرار نگرفته است.
به گفته مافورو، تولیدکنندگان باید پیش از اختصاص منابع به تولید و صادرات، نیازهای بازار مقصد را به‌درستی بشناسند. شناخت استانداردهای کیفی، حجم تقاضا، الزامات بسته‌بندی، شرایط نگهداری و کانال‌های توزیع می‌تواند از سرمایه‌گذاری نامتناسب با بازار جلوگیری کند.
فرصت‌های تجاری برای شرکت‌های ایرانی
تمرکز تانزانیا بر افزایش ارزش افزوده محصولات داخلی می‌تواند فرصت‌هایی برای همکاری شرکت‌های ایرانی در حوزه‌های صنعتی و کشاورزی ایجاد کند. برخی از زمینه‌های قابل بررسی عبارت‌اند از:
- ماشین‌آلات صنایع غذایی: تأمین تجهیزات شست‌وشو، درجه‌بندی، فرآوری و بسته‌بندی میوه و سبزیجات.
- صنایع تبدیلی کشاورزی: سرمایه‌گذاری یا همکاری فنی در فرآوری قهوه، بادام هندی، آووکادو و سایر محصولات کشاورزی.
- بسته‌بندی و نگهداری: عرضه خطوط بسته‌بندی، سردخانه‌ها و تجهیزات افزایش ماندگاری محصولات.
- توسعه صنایع تولیدی: تأمین ماشین‌آلات و مواد اولیه موردنیاز کارخانه‌های داخلی.
- خدمات فنی و انتقال فناوری: آموزش نیروی انسانی، تعمیر و نگهداری تجهیزات و انتقال دانش فنی.
برای شرکت‌های ایرانی، بررسی نیاز تولیدکنندگان تانزانیایی و شناسایی شرکای محلی می‌تواند راه ورود به پروژه‌های مشترک و بازار رو به توسعه این کشور باشد.
جمع‌بندی
هدف صادراتی ۲۲۰ میلیارد دلاری تانزانیا تا سال ۲۰۵۰ نشان‌دهنده اهمیت روزافزون ارزش افزوده، توسعه صنایع داخلی و افزایش رقابت‌پذیری محصولات این کشور است.
رشد صادرات در سال ۲۰۲۶، همراه با ظرفیت استفاده‌نشده در بخش باغبانی و کشاورزی، فرصت‌هایی برای توسعه فرآوری، بسته‌بندی و صادرات محصولات با ارزش بالاتر ایجاد می‌کند. شرکت‌های ایرانی نیز می‌توانند با تمرکز بر تجهیزات صنعتی، ماشین‌آلات صنایع غذایی، فناوری بسته‌بندی و همکاری‌های فنی، فرصت‌های تجاری حاصل از این راهبرد را بررسی کنند.
