بلاگ
اتحادیه اروپا نظام ترجیحات تجاری را تا سال ۲۰۳۶ تمدید کرد؛ تداوم دسترسی بدون تعرفه تانزانیا به بازار اروپا
اتحادیه اروپا در ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶ تمدید نظام عمومی ترجیحات تعرفه‌ای (GSP) را برای یک دوره ده‌ساله، از ابتدای سال ۲۰۲۷ تا پایان سال ۲۰۳۶، تأیید کرد. این تصمیم چارچوب دسترسی ترجیحی کشورهای درحال‌توسعه به بازار اروپا را برای یک دهه دیگر حفظ می‌کند و برای تانزانیا نیز از نظر تداوم صادرات به اتحادیه اروپا اهمیت دارد.
تانزانیا در گروه کشورهای کمترتوسعه‌یافته قرار دارد و از طریق طرح «همه‌چیز به‌جز تسلیحات» (Everything But Arms – EBA) از دسترسی بدون تعرفه و سهمیه به بازار اتحادیه اروپا برای تقریباً تمام کالاها، به‌جز تسلیحات و مهمات، برخوردار است.
نکته مهم این است که تمدید نظام GSP تا سال ۲۰۳۶ به معنای تعیین تاریخ انقضای دسترسی تانزانیا تحت طرح EBA نیست. بر اساس چارچوب جدید اتحادیه اروپا، سازوکار EBA برای کشورهای واجد شرایط به‌صورت نامحدود ادامه خواهد داشت.
دسترسی بدون تعرفه چه اهمیتی برای صادرات تانزانیا دارد؟
بازار اتحادیه اروپا یکی از مقاصد مهم صادراتی کشورهای آفریقایی است. دسترسی ترجیحی می‌تواند هزینه ورود کالاها به این بازار را کاهش دهد و در کنار سایر عوامل، رقابت‌پذیری صادرکنندگان را تقویت کند.
بر اساس اطلاعات منتشرشده درباره روابط تجاری اتحادیه اروپا و آفریقا، ارزش تجارت کالایی دو طرف در سال ۲۰۲۵ به حدود ۳۵۷ میلیارد یورو رسید؛ رقمی که در مقایسه با ۲۳۶ میلیارد یورو در سال ۲۰۱۶ افزایش قابل‌توجهی نشان می‌دهد.
همچنین ارزش صادرات کشورهای آفریقایی به اتحادیه اروپا تحت طرح EBA از حدود ۱۱۲ میلیون یورو به نزدیک ۵ میلیارد یورو در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است.
کدام بخش‌های صادراتی تانزانیا می‌توانند از این فرصت بهره ببرند؟
تداوم دسترسی ترجیحی اروپا می‌تواند برای طیف متنوعی از محصولات صادراتی تانزانیا اهمیت داشته باشد؛ از جمله:
- محصولات کشاورزی مانند قهوه، چای، بادام هندی و آووکادو
- محصولات باغی و مواد غذایی فرآوری‌شده
- پنبه و برخی محصولات نساجی
- محصولات معدنی و مواد اولیه
- کالاهای تولیدی و محصولات صنایع تبدیلی
با این حال، برخورداری از تعرفه ترجیحی به‌تنهایی تضمین‌کننده ورود کالا به بازار اروپا نیست. صادرکنندگان باید قواعد مبدأ کالا، الزامات بهداشتی و قرنطینه‌ای، استانداردهای فنی، مقررات بسته‌بندی و سایر الزامات وارداتی اتحادیه اروپا را نیز رعایت کنند.
فرصت‌های تجاری و سرمایه‌گذاری برای تانزانیا
تداوم دسترسی ترجیحی می‌تواند انگیزه‌ای برای توسعه صنایع تبدیلی و افزایش ارزش افزوده محصولات صادراتی تانزانیا باشد. به‌جای صادرات صرف مواد خام، توسعه فرآوری قهوه، بادام هندی، محصولات کشاورزی، منسوجات و برخی مواد معدنی می‌تواند به افزایش سهم تولیدکنندگان تانزانیایی از ارزش نهایی صادرات کمک کند.
از سوی دیگر، این شرایط برای سرمایه‌گذاران خارجی نیز قابل توجه است؛ زیرا تولید در تانزانیا و صادرات محصولات واجد شرایط به اروپا می‌تواند در چارچوب قواعد مبدأ و الزامات EBA مورد بررسی قرار گیرد.
برای شرکت‌های ایرانی نیز این تحول می‌تواند زمینه‌ای برای بررسی همکاری با شرکای تانزانیایی در حوزه تأمین مواد اولیه، ماشین‌آلات صنایع غذایی، تجهیزات فرآوری کشاورزی، بسته‌بندی و انتقال فناوری فراهم کند.
نکته مهم برای صادرکنندگان و سرمایه‌گذاران
استفاده از مزایای EBA به رعایت شرایط تعیین‌شده از سوی اتحادیه اروپا وابسته است. بنابراین صادرکنندگان تانزانیایی باید پیش از ارسال کالا، کد تعرفه محصول، قواعد مبدأ، مدارک صادراتی و الزامات استاندارد بازار مقصد را بررسی کنند.
همچنین تغییرات احتمالی در شرایط استفاده از ترجیحات تعرفه‌ای و مقررات نظارتی اتحادیه اروپا باید به‌طور مستمر دنبال شود؛ زیرا دسترسی ترجیحی به معنای معافیت از الزامات کیفی و قانونی بازار اروپا نیست.
جمع‌بندی
تمدید نظام عمومی ترجیحات تعرفه‌ای اتحادیه اروپا تا پایان سال ۲۰۳۶، چارچوب بلندمدت تجارت ترجیحی با کشورهای درحال‌توسعه را تثبیت می‌کند. برای تانزانیا، تداوم سازوکار EBA به معنای حفظ دسترسی بدون تعرفه و سهمیه به بازار اروپا برای کالاهای واجد شرایط است.
این فرصت می‌تواند به توسعه صادرات کشاورزی، صنایع تبدیلی و تولیدات صنعتی تانزانیا کمک کند و زمینه همکاری‌های جدید تجاری و سرمایه‌گذاری میان شرکت‌های آفریقایی، اروپایی و شرکای بین‌المللی از جمله ایران را گسترش دهد.
