زنگبار در حال تقویت زیرساخت‌های دیجیتال خود است و در همین راستا، سرمایه‌گذاری حدود ۳۰۰ میلیارد شیلینگ (۱۱۳.۶ میلیون دلار آمریکا) تانزانیا برای توسعه شبکه فیبر نوری در این مجمع‌الجزایر اعلام شده است.
این پروژه در قالب همکاری میان Yas Fibre و Zanzibar Information and Communication Technology Infrastructure Agency (ZICTIA) دنبال می‌شود و قرار است طی یک دوره ۲۰ ساله، زیرساخت اینترنت پرسرعت را در جزایر اصلی زنگبار، یعنی اونگوجا و پمبا توسعه دهد.
بر اساس برنامه اعلام‌شده، هدف پروژه اتصال حدود ۱۰۰ هزار خانوار به اینترنت پرسرعت در سه سال نخست است.
پروژه فیبر نوری زنگبار چیست؟
توافق میان Yas Fibre و ZICTIA در ژوئن ۲۰۲۶ اعلام شد و ارزش آن حدود ۳۰۰ میلیارد شیلینگ (۱۱۳.۶ میلیون دلار آمریکا) برآورد شده است.
این همکاری با هدف توسعه زیرساخت پهن‌باند و افزایش دسترسی خانوارها و کسب‌وکارها به اینترنت پرسرعت طراحی شده است.
این پروژه تنها یک طرح مخابراتی نیست؛ بلکه بخشی از روند گسترده‌تر تحول دیجیتال زنگبار محسوب می‌شود؛ روندی که حوزه‌هایی مانند گردشگری، آموزش، خدمات عمومی، سلامت و کسب‌وکارهای دیجیتال را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.
اتصال ۱۰۰ هزار خانوار به اینترنت پرسرعت
یکی از مهم‌ترین اهداف این پروژه، توسعه Fiber-to-the-Home یا FTTH است.
طبق برنامه اعلام‌شده، حدود ۱۰۰ هزار خانوار می‌توانند در سه سال نخست اجرای پروژه به اینترنت پرسرعت متصل شوند. این موضوع می‌تواند دسترسی خانوارها، شرکت‌ها، مؤسسات آموزشی و نهادهای عمومی به خدمات دیجیتال را افزایش دهد.
گسترش FTTH همچنین می‌تواند زمینه استفاده گسترده‌تر از خدماتی مانند:
- آموزش آنلاین
- خدمات مالی دیجیتال
- تجارت الکترونیک
- خدمات دولت الکترونیک
- سلامت دیجیتال
- دورکاری
- خدمات ابری
- کسب‌وکارهای اینترنتی
را فراهم کند.
فیبر نوری؛ زیرساخت اقتصاد دیجیتال زنگبار
توسعه فیبر نوری می‌تواند یکی از پایه‌های اصلی رشد اقتصاد دیجیتال زنگبار باشد.
دسترسی پایدار و پرسرعت به اینترنت برای شرکت‌هایی که خدمات آنلاین ارائه می‌کنند اهمیت زیادی دارد. استارتاپ‌ها، فروشگاه‌های اینترنتی، شرکت‌های گردشگری و ارائه‌دهندگان خدمات دیجیتال نیز برای فعالیت و توسعه به زیرساخت ارتباطی قابل اعتماد نیاز دارند.
در همین راستا، مقام‌های زنگبار بر نقش فناوری در توسعه خدمات عمومی، آموزش، سلامت و ایجاد فرصت‌های اقتصادی تأکید کرده‌اند.
تأثیر پروژه بر صنعت گردشگری
گردشگری یکی از بخش‌های مهم اقتصاد زنگبار است و توسعه اینترنت پرسرعت می‌تواند به این بخش نیز کمک کند.
هتل‌ها، اقامتگاه‌ها، آژانس‌های گردشگری، رستوران‌ها و سایر کسب‌وکارهای مرتبط با گردشگری برای ارتباط با مشتریان بین‌المللی، سیستم‌های رزرو، پرداخت‌های دیجیتال، بازاریابی آنلاین و ارائه خدمات به گردشگران به اتصال پایدار نیاز دارند.
Yas نیز اعلام کرده است که تقویت ارتباطات در زنگبار می‌تواند به کسب‌وکارهای گردشگری در ارائه خدمات بهتر به بازدیدکنندگان کمک کند.
فرصت برای کسب‌وکارهای دیجیتال و استارتاپ‌ها
توسعه زیرساخت اینترنت می‌تواند فرصت‌های جدیدی برای کارآفرینان و استارتاپ‌های زنگبار ایجاد کند.
دسترسی بهتر به اینترنت به جوانان و صاحبان کسب‌وکار اجازه می‌دهد محصولات و خدمات خود را نه‌تنها به مشتریان داخل جزایر، بلکه به بازارهای خارج از زنگبار نیز عرضه کنند.
وزیر ارتباطات، فناوری اطلاعات و نوآوری زنگبار نیز بر این موضوع تأکید کرده که جوانان باید بتوانند با استفاده از مهارت‌های دیجیتال، کسب‌وکارهایی ایجاد کنند که مشتریان آنها فراتر از مرزهای جزایر باشند.
ارتباط پروژه با هوش مصنوعی و فناوری‌های جدید
توسعه فیبر نوری همچنین زیرساخت لازم برای استفاده گسترده‌تر از فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی، اینترنت اشیا، خدمات ابری و 5G را تقویت می‌کند.
ZICTIA در برنامه زیرساخت ICT زنگبار، توسعه ارتباطات پایدار و مقیاس‌پذیر را یکی از اولویت‌ها معرفی کرده و بر اهمیت زیرساخت مناسب برای فناوری‌هایی مانند AI، IoT، 5G و Cloud Computing تأکید کرده است.
در سپتامبر ۲۰۲۶ نیز هم‌زمان با برگزاری Tech & AI International Expo در زنگبار، Zanzibar Digital Policy 2026 معرفی شد و دولت بر توسعه زیرساخت دیجیتال و ایجاد محیط مناسب برای نوآوری و سرمایه‌گذاری تأکید کرد.
سرمایه‌گذاری ۳۰۰ میلیارد شیلینگ(۱۱۳.۶ میلیون دلار آمریکا) چه اهمیتی دارد؟
ارزش این پروژه حدود ۳۰۰ میلیارد شیلینگ تانزانیا اعلام شده و برخی منابع در زمان اعلام توافق، ارزش آن را حدود ۱۱۴.۵ میلیون دلار برآورد کرده‌اند؛ رقم دلاری با توجه به نرخ تبدیل ارز متغیر است.
اهمیت پروژه را می‌توان در چند محور خلاصه کرد:
۱. توسعه زیرساخت ارتباطی: گسترش شبکه فیبر نوری در مناطق مختلف زنگبار.
۲. افزایش دسترسی خانوارها: هدف‌گذاری اتصال حدود ۱۰۰ هزار خانوار در سه سال نخست.
۳. حمایت از کسب‌وکارها: فراهم‌شدن بستر مناسب‌تر برای شرکت‌های دیجیتال و آنلاین.
۴. توسعه گردشگری هوشمند: تقویت خدمات دیجیتال در صنعت گردشگری.
۵. حمایت از استارتاپ‌ها: کمک به کارآفرینان برای توسعه محصولات و دسترسی به بازارهای بزرگ‌تر.
۶. توسعه دولت الکترونیک: بهبود ارائه خدمات عمومی و دیجیتال.
فرصت‌های سرمایه‌گذاری در زیرساخت دیجیتال زنگبار
رشد زیرساخت فیبر نوری می‌تواند فرصت‌های جدیدی را برای شرکت‌های فعال در حوزه فناوری ایجاد کند.
برخی از زمینه‌های قابل بررسی عبارت‌اند از:
- تجهیزات مخابراتی
- فیبر نوری و تجهیزات شبکه
- مراکز داده
- خدمات ابری
- امنیت سایبری
- نرم‌افزارهای سازمانی
- هوش مصنوعی
- اینترنت اشیا
- سیستم‌های مدیریت شبکه
- خدمات دیجیتال
- تجارت الکترونیک
- آموزش آنلاین
برای شرکت‌های ایرانی نیز این حوزه می‌تواند زمینه بررسی انتقال فناوری، همکاری فنی، تأمین تجهیزات، توسعه نرم‌افزار و مشارکت در پروژه‌های دیجیتال را فراهم کند؛ البته هر فرصت باید از نظر مقررات محلی، شرایط مناقصه، شریک محلی و الزامات سرمایه‌گذاری بررسی شود.
چشم‌انداز اقتصاد دیجیتال زنگبار
پروژه فیبر نوری ۳۰۰ میلیارد شیلینگی را می‌توان بخشی از یک روند بزرگ‌تر برای تبدیل زنگبار به یک اقتصاد دیجیتال‌تر دانست.
زنگبار در کنار توسعه ارتباطات، روی سیاست‌های دیجیتال، هوش مصنوعی، زیرساخت ICT و ایجاد محیط مناسب برای استارتاپ‌ها و سرمایه‌گذاران نیز تمرکز دارد. برنامه زیرساخت ICT زنگبار نیز بر اقتصاد دیجیتال، گردشگری، شمول دیجیتال و استفاده از فناوری‌های نوین تأکید دارد.
جمع‌بندی
سرمایه‌گذاری حدود ۳۰۰ میلیارد شیلینگ (۱۱۳.۶ میلیون دلار آمریکا) توسط Yas Fibre در همکاری با ZICTIA، یکی از پروژه‌های مهم توسعه زیرساخت دیجیتال زنگبار است.
هدف‌گذاری برای اتصال ۱۰۰ هزار خانوار طی سه سال نخست می‌تواند دسترسی به اینترنت پرسرعت را افزایش داده و زیرساخت لازم برای رشد کسب‌وکارهای دیجیتال، گردشگری، آموزش، خدمات عمومی و نوآوری را تقویت کند.
از نگاه تجارت و سرمایه‌گذاری، توسعه این زیرساخت می‌تواند تقاضا برای فناوری، تجهیزات مخابراتی، خدمات دیجیتال، مراکز داده، امنیت سایبری و راهکارهای هوشمند را نیز افزایش دهد.
