دولت تانزانیا در حالی برای جذب سرمایه بیشتر جهت مقابله با تغییرات اقلیمی تلاش می‌کند که این کشور با شکاف بیش از ۱۲ میلیارد دلاری در تأمین مالی برنامه‌های اقلیمی مواجه است.
در جریان نشست Tanzania Climate Finance Roundtable در دارالسلام، مقامات تانزانیا بر ضرورت جذب سرمایه خصوصی، تأمین مالی سبز و منابع بین‌المللی برای اجرای برنامه‌های اقلیمی تأکید کردند.
در همین چارچوب، دولت فرصت‌های سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، کشاورزی پایدار، مواد معدنی سبز، اقتصاد آبی و اکوتوریسم را به‌عنوان حوزه‌های دارای ظرفیت رشد و ایجاد اشتغال معرفی کرده است.
شکاف ۱۲ میلیارد دلاری در تأمین مالی اقلیمی تانزانیا
بر اساس گزارش منتشرشده توسط The Citizen، تانزانیا برای اجرای تعهدات و برنامه‌های اقلیمی خود به نزدیک ۲۰ میلیارد دلار نیاز دارد، اما تاکنون تنها حدود یک‌سوم این منابع شناسایی شده است.
به همین دلیل، دولت به دنبال استفاده بیشتر از:
- سرمایه‌گذاری خصوصی
- کمک‌های بلاعوض
- تسهیلات مالی با شرایط ترجیحی
- اوراق قرضه سبز
- تأمین مالی کربن
- ابزارهای مالی پایدار
- تضمین‌های کاهش ریسک سرمایه‌گذاری
است.
این رویکرد نشان می‌دهد که سیاست اقلیمی تانزانیا صرفاً بر دریافت کمک‌های خارجی متمرکز نیست و دولت تلاش می‌کند تأمین مالی اقلیمی را به یک فرصت اقتصادی و سرمایه‌گذاری تبدیل کند.
۵ حوزه کلیدی سرمایه‌گذاری اقلیمی
۱. انرژی‌های تجدیدپذیر
انرژی پاک یکی از مهم‌ترین حوزه‌های سرمایه‌گذاری در برنامه اقلیمی تانزانیا است.
دولت این کشور به دنبال افزایش ظرفیت تولید برق و توسعه ترکیبی از منابع انرژی شامل آبی، خورشیدی، بادی و زمین‌گرمایی است.
تانزانیا هدف‌گذاری کرده است ظرفیت تولید برق خود را تا سال ۲۰۳۰ به ۸۰۰۰ مگاوات برساند و برای تحقق این هدف به سرمایه، فناوری و تخصص بخش خصوصی نیاز دارد.
بنابراین فرصت‌هایی در زمینه:
- نیروگاه‌های خورشیدی
- تجهیزات انرژی بادی
- انرژی زمین‌گرمایی
- تجهیزات انتقال و توزیع برق
- ذخیره‌سازی انرژی
- فناوری‌های بهره‌وری انرژی
- تجهیزات برق‌رسانی مناطق روستایی
قابل بررسی است.
۲. کشاورزی پایدار و هوشمند اقلیمی
کشاورزی یکی از بخش‌هایی است که بیشترین تأثیر را از تغییرات آب‌وهوایی در تانزانیا دریافت می‌کند.
تغییر الگوی بارندگی، خشکسالی‌های طولانی و سیلاب‌ها در سال‌های اخیر بر تولید و درآمد کشاورزان تأثیر گذاشته است.
به همین دلیل، دولت و نهادهای مالی تانزانیا به دنبال توسعه کشاورزی مقاوم در برابر تغییرات اقلیمی هستند.
استراتژی Green Agri-Finance تانزانیا نیز حوزه‌هایی مانند آبیاری، انرژی تجدیدپذیر، حفاظت از منابع آب، دامداری پایدار، شیلات و فناوری‌های سازگار با محیط زیست را هدف قرار داده است.
این موضوع می‌تواند فرصت‌هایی برای سرمایه‌گذاری در:
ماشین‌آلات کشاورزی، سیستم‌های آبیاری، گلخانه، انرژی خورشیدی، فناوری آب، فرآوری محصولات، زنجیره سرد، بسته‌بندی و فناوری‌های پس از برداشت
ایجاد کند.
۳. مواد معدنی سبز
یکی دیگر از حوزه‌های مورد توجه دولت تانزانیا، توسعه مواد معدنی سبز و فرآوری داخلی مواد معدنی است.
این موضوع اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا دولت تانزانیا به دنبال حرکت از صادرات مواد خام به سمت فرآوری و تولید محصولات با ارزش افزوده بالاتر است.
دولت در برنامه‌های سرمایه‌گذاری خود نیز بر توسعه فرآوری مواد معدنی و جذب سرمایه برای ایجاد ارزش افزوده داخلی تأکید کرده است.
برای سرمایه‌گذاران، فرصت‌ها تنها در استخراج معدن خلاصه نمی‌شود و می‌تواند شامل:
- فناوری‌های فرآوری مواد معدنی
- تجهیزات معدنی
- ماشین‌آلات
- فناوری کاهش مصرف انرژی
- مدیریت پسماند معدنی
- فرآوری مواد اولیی
- زیرساخت‌های مرتبط با معدن
باشد.
۴. اقتصاد آبی؛ فرصت بزرگ در تانزانیا و زنگبار
Blue Economy یا اقتصاد آبی نیز یکی از حوزه‌های مهم توسعه پایدار تانزانیا است.
با توجه به موقعیت جغرافیایی کشور در اقیانوس هند و ظرفیت‌های تانزانیا و زنگبار، حوزه‌هایی مانند شیلات، آبزی‌پروری، گردشگری دریایی، حمل‌ونقل دریایی، فرآوری محصولات دریایی و حفاظت از منابع دریایی می‌توانند ظرفیت رشد داشته باشند.
کارشناسان در تانزانیا تأکید کرده‌اند که برای استفاده کامل از ظرفیت اقتصاد آبی، این بخش به تحقیق و توسعه، تأمین مالی، مشارکت جوامع محلی و حضور فعال‌تر بخش خصوصی نیاز دارد.
۵. اکوتوریسم و گردشگری پایدار
گردشگری یکی از بخش‌های مهم اقتصاد تانزانیا است و ترکیب آن با حفاظت از محیط زیست می‌تواند فرصت‌های جدیدی برای سرمایه‌گذاری ایجاد کند.
اکوتوریسم، اقامتگاه‌های سازگار با محیط زیست، گردشگری حیات‌وحش، گردشگری ساحلی پایدار و پروژه‌های حفاظت از منابع طبیعی از جمله حوزه‌هایی هستند که می‌توانند در چارچوب اقتصاد سبز توسعه پیدا کنند.
این حوزه علاوه بر درآمدزایی، ظرفیت ایجاد اشتغال برای جوامع محلی را نیز دارد.
برنامه ۷ تریلیون شیلینگی محیط‌زیست تانزانیا
این فرصت‌های سرمایه‌گذاری در چارچوب سیاست‌های گسترده‌تر محیط‌زیستی تانزانیا قرار دارند.
دولت در ژوئن ۲۰۲۶ یک برنامه ۵ ساله محیط‌زیستی به ارزش ۷ تریلیون شیلینگ تانزانیا برای دوره ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ معرفی کرد.
این برنامه حوزه‌هایی مانند:
- احیای اکوسیستم‌ها
- انرژی پاک
- مدیریت پسماند
- بازار کربن
- کاشت درخت
- احیای زمین‌های تخریب‌شده
- توسعه انرژی پاک برای پخت‌وپز
را در بر می‌گیرد.
تانزانیا همچنین قصد دارد سهم استفاده از انرژی پاک برای پخت‌وپز را افزایش دهد و تا سال ۲۰۳۲ به بیش از ۸۰ درصد برساند.
ابزارهای جدید برای جذب سرمایه سبز
یکی از نکات مهم این تحولات، تلاش تانزانیا برای ایجاد ابزارهای مالی جدید است.
مقامات این کشور از امکان استفاده بیشتر از Green Bonds، Carbon Finance و Sustainable Finance Taxonomies برای جذب سرمایه صحبت کرده‌اند.
همچنین استفاده از ضمانت‌ها می‌تواند ریسک سرمایه‌گذاری را کاهش داده و هزینه تأمین مالی پروژه‌های بخش خصوصی را پایین بیاورد.
این موضوع برای شرکت‌هایی که در حوزه پروژه‌های زیرساختی و سبز فعالیت می‌کنند اهمیت زیادی دارد.
فرصت‌های احتمالی برای شرکت‌های ایرانی
تحولات جدید می‌تواند زمینه بررسی بازار تانزانیا را برای شرکت‌های ایرانی فعال در حوزه‌های مختلف فراهم کند.
از جمله:
- تجهیزات انرژی خورشیدی
- ماشین‌آلات و تجهیزات کشاورزی
- سیستم‌های آبیاری
- تجهیزات فرآوری مواد غذایی
- فناوری‌های تصفیه و مدیریت آب
- تجهیزات معدنی و فرآوری مواد معدنی
- محصولات و فناوری‌های سازگار با محیط زیست
- تجهیزات شیلات و آبزی‌پروری
- تجهیزات گردشگری و هتل‌داری
- خدمات فنی و مهندسی
برای شرکت‌های ایرانی، مزیت اصلی می‌تواند ورود به زنجیره ارزش پروژه‌های سبز و اقلیمی تانزانیا باشد؛ نه صرفاً صادرات یک محصول نهایی.
جمع‌بندی
تانزانیا در حال تبدیل چالش تغییرات اقلیمی به بخشی از برنامه توسعه اقتصادی و جذب سرمایه‌گذاری خود است.
دولت این کشور اکنون حوزه‌هایی مانند انرژی‌های تجدیدپذیر، کشاورزی پایدار، مواد معدنی سبز، اقتصاد آبی و اکوتوریسم را به‌عنوان حوزه‌های دارای ظرفیت سرمایه‌گذاری معرفی کرده است.
با توجه به نیاز نزدیک به ۲۰ میلیارد دلاری تانزانیا برای اجرای تعهدات اقلیمی و شکاف بیش از ۱۲ میلیارد دلاری موجود، انتظار می‌رود نقش سرمایه خصوصی و سرمایه‌گذاران خارجی در پروژه‌های سبز این کشور افزایش یابد.
برای شرکت‌های ایرانی، این روند می‌تواند فرصت‌هایی در زمینه انرژی، کشاورزی، تجهیزات صنعتی، معدن، آب، خدمات مهندسی و گردشگری پایدار ایجاد کند.
